Το site σας σαπίζει μόνο του

Ένας επιχειρηματίας ανοίγει το site του μετά από καιρό, επειδή ένας πελάτης τού είπε ότι κάτι δεν δείχνει σωστά. Ο χάρτης στη σελίδα επικοινωνίας είναι σκούρος και γράφει πάνω του «for development purposes only». Εκεί που ήταν το κουμπί «Μου αρέσει» του Facebook, δεν υπάρχει πια τίποτα. Στα «Νέα», η τελευταία ανακοίνωση είναι για το ωράριο του καλοκαιριού του 2023. Και στη σελίδα «Η ομάδα μας» χαμογελά μια υπάλληλος που έφυγε πριν από δύο χρόνια.

«Μα δεν το άγγιξε κανείς», λέει.

Ακριβώς. Γι’ αυτό χάλασε.

Ένα site δεν είναι φυλλάδιο

Ένα φυλλάδιο το τυπώνετε μία φορά, και ό,τι γράφει μένει ίδιο, σωστό ή λάθος. Πολλοί σκέφτονται το site με τον ίδιο τρόπο: το φτιάξαμε, το πληρώσαμε, είναι εκεί.

Ένα site όμως δεν είναι τυπωμένο χαρτί. Είναι πρόγραμμα. Κάθε φορά που το ανοίγει κάποιος, τρέχει πάνω σε άλλα προγράμματα και δανείζεται κομμάτια από υπηρεσίες τρίτων. Όλα αυτά συνεχίζουν να αλλάζουν, είτε το αγγίζετε εσείς είτε όχι.

Στο άρθρο «Άλλαξα μια ρύθμιση και χάλασε το site μου» έγραψα πώς σπάει ένα site όταν κάποιος το αλλάζει, και σε μία μόνο πρόταση ανέφερα την άλλη όψη. Εδώ τη βλέπουμε ολόκληρη: πώς χαλάει ένα site όταν δεν το αλλάζει κανείς. Η φθορά έρχεται από τρία μέρη, και κανένα δεν σας ειδοποιεί.

Το έδαφος κάτω από το site κινείται

Κάθε site τρέχει πάνω σε λογισμικό που το φτιάχνουν άλλοι. Πολλά sites, και όλα όσα είναι φτιαγμένα με WordPress, τρέχουν σε PHP, μια γλώσσα προγραμματισμού που δουλεύει στον server, τον υπολογιστή όπου «ζει» το site. Πάνω της στέκεται το WordPress, και πάνω στο WordPress τα πρόσθετα: μικρά προγράμματα άλλων κατασκευαστών που προσθέτουν μια φόρμα, μια γκαλερί, ένα κουμπί κρατήσεων.

Κάθε έκδοση της PHP έχει ημερομηνία λήξης, ανακοινωμένη από πριν. Μετά από εκείνη τη μέρα, όσοι φτιάχνουν την PHP σταματούν να διορθώνουν την έκδοση, ακόμη κι αν βρεθεί κενό ασφαλείας, δηλαδή ένα λάθος από το οποίο μπορεί να μπει κάποιος στο site. Η PHP 8.1 έπαψε να παίρνει διορθώσεις ασφαλείας στις 31/12/2025. Η 8.2 σταματά στις 31/12/2026. Όποιο site τρέχει ακόμη σε έκδοση που έληξε, τρέχει χωρίς τις επίσημες διορθώσεις για ό,τι βρεθεί στο εξής.

Και εδώ είναι η παγίδα. Όταν λήγει η έκδοση, ο πάροχος φιλοξενίας, η εταιρεία που πληρώνετε για να βρίσκεται το site σας στον server της, συνήθως παίρνει έναν από δύο δρόμους. Αν δεν παρακολουθεί κάποιος το site, και οι δύο καταλήγουν άσχημα:

• Ο πάροχος περνά τον server σε νεότερη έκδοση της PHP, και ένα κομμάτι του site, γραμμένο για την παλιά, σταματά να δουλεύει. Μια λευκή σελίδα ή, χειρότερα, μια φόρμα που δεν στέλνει, χωρίς να το καταλάβει κανείς.
• Ο πάροχος κρατά την παλιά έκδοση για να μη σπάσει τίποτα, και το site μένει εκτεθειμένο σε κάθε νέο κενό ασφαλείας που θα βρεθεί από εδώ και πέρα.

Τα ίδια ισχύουν και για τα πρόσθετα. Ένα πρόσθετο που έβαλε κάποιος πριν από πέντε χρόνια μπορεί να το έχει εγκαταλείψει ο δημιουργός του. Δουλεύει ακόμη, μέχρι τη μέρα που κάτι γύρω του θα αλλάξει. Στο άρθρο «Ασφαλές site το 2026» έχω γράψει ότι τα περισσότερα κενά ασφαλείας του WordPress βρίσκονται ακριβώς στα πρόσθετα.

Δεν χρειάζεται να ξέρετε τι είναι η PHP. Χρειάζεται να ξέρει κάποιος εκ μέρους σας σε ποια έκδοση τρέχει το site, και μέχρι πότε.

Ό,τι δανείζεστε, κάποια μέρα σας το ζητούν πίσω

Το δεύτερο είδος φθοράς είναι πιο ύπουλο, γιατί δεν βρίσκεται καν στο site σας.

Ο χάρτης στη σελίδα επικοινωνίας έρχεται από τη Google. Το κουμπί «Μου αρέσει» έρχεται από το Facebook. Τα νούμερα της επισκεψιμότητας τα μετράει ένα εργαλείο κάποιου άλλου. Όλα αυτά είναι δανεικά, και η εταιρεία που τα δίνει αλλάζει τους όρους όποτε κρίνει. Τρία πραγματικά παραδείγματα:

Ο χάρτης. Εδώ και χρόνια, για αρκετούς από τους τρόπους με τους οποίους μπαίνει ένας χάρτης της Google σε ένα site, η Google ζητά κλειδί, δηλαδή έναν κωδικό που λέει στη Google ποιο site χρησιμοποιεί τον χάρτη, και λογαριασμό με στοιχεία χρέωσης. Όπου λείπει το κλειδί ή ο λογαριασμός, ο χάρτης βγαίνει σκούρος, με την ένδειξη «for development purposes only», δηλαδή «μόνο για δοκιμές». Το site δουλεύει. Ο χάρτης απλώς λέει στον επισκέπτη ότι κάτι εδώ έχει μείνει μισό.

Το εργαλείο μέτρησης. Το παλιό Google Analytics σταμάτησε να καταγράφει επισκέψεις την 01/07/2023, και έναν χρόνο αργότερα η Google άρχισε να σβήνει τα δεδομένα του. Σε πολλά sites ο κώδικάς του (οι εντολές με τις οποίες μετρούσε) φορτώνει ακόμη σε κάθε σελίδα. Δεν μετράει τίποτα, και αν δεν ανοίγει κανείς τα στατιστικά, δεν το έχει προσέξει κανείς. Το αν τα δικά σας νούμερα μετράνε αυτό που νομίζετε, το εξετάζω στο άρθρο «Τέσσερα πράγματα που δεν ξέρετε για το site σας».

Τα κουμπιά του Facebook. Η Meta κατάργησε στις 10/02/2026 το κουμπί «Μου αρέσει» και τα σχόλια του Facebook που έμπαιναν σε εξωτερικά sites. Το κουμπί και τα σχόλια δεν έβγαλαν μήνυμα λάθους. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της ίδιας της Meta, έγιναν αόρατα, ώστε να μη χαλάσει η σελίδα. Γι’ αυτό και πολλοί δεν το πρόσεξαν. Αν η σελίδα σας βασιζόταν στα σχόλια του Facebook, τα σχόλια απλώς έπαψαν να εμφανίζονται.

Και υπάρχουν και οι μικρότεροι δανεισμοί. Οι σύνδεσμοι προς σελίδες άλλων: τον προμηθευτή που άλλαξε site, τον νόμο που μετακόμισε σε άλλη διεύθυνση, το βίντεο που αφαιρέθηκε. Ο επισκέπτης πατάει, βρίσκει «η σελίδα δεν υπάρχει», και η αξιοπιστία που χάνεται δεν είναι του προμηθευτή. Είναι η δική σας.

Το κείμενο παύει να ισχύει

Το τρίτο είδος φθοράς δεν έχει καμία σχέση με την τεχνολογία, και γι’ αυτό το προσπερνούν όλοι.

Αλλάζει το ωράριο, και το site γράφει το παλιό. Αλλάζουν οι τιμές, και το site γράφει τις περσινές. Φεύγει ένας συνεργάτης, και το πρόσωπό του μένει στη σελίδα. Σταματάτε μια υπηρεσία, και το site συνεχίζει να την προσφέρει. Μια «νέα» συλλογή είναι νέα εδώ και τρία χρόνια. Και το τηλέφωνο είναι εκείνο του παλιού γραφείου, που πλέον χτυπά σε κάποιον άλλον.

Ο επισκέπτης δεν ξέρει ποιο από όλα είναι ξεχασμένο. Βλέπει ένα λάθος, και αρχίζει να αμφιβάλλει και για τα υπόλοιπα. Αν το ωράριο είναι παλιό, μήπως είναι παλιές και οι τιμές; Μήπως έκλεισε η επιχείρηση;

Και πλέον το παλιό κείμενο δεν το διαβάζουν μόνο άνθρωποι. Οι μηχανές απάντησης, όπως το ChatGPT, μπορεί να διαβάσουν το site σας για να απαντήσουν σε όποιον ρωτήσει για εσάς. Αν το site γράφει το ωράριο του 2023, αυτό το ωράριο μπορεί να πουν. Περισσότερα για το πώς σας βλέπουν, στον οδηγό για τις μηχανές απάντησης.

Γιατί δεν ουρλιάζει κανένα από αυτά

Αν προσέξατε, κανένα από τα παραπάνω δεν κάνει το site να πάψει να ανοίγει. Ανοίγει, φορτώνει, φαίνεται σχεδόν σωστό. Γι’ αυτό και κανένα εργαλείο που ελέγχει μόνο «ανοίγει το site ή όχι;» δεν θα σας ειδοποιήσει ποτέ. Στο άρθρο «Άλλαξα μια ρύθμιση και χάλασε το site μου» εξηγώ γιατί το «ανοίγει» δεν σημαίνει «δουλεύει».

Η φθορά δεν μοιάζει με βλάβη. Μοιάζει με σκόνη. Κάθε μέρα προστίθεται λίγη, και κάθε μέρα το site μοιάζει ίδιο με χθες. Μέχρι τη μέρα που το βλέπει κάποιος με φρέσκο μάτι, συνήθως ένας υποψήφιος πελάτης, και σκέφτεται «αυτοί δεν φαίνεται να ασχολούνται πολύ».

Δεν θα σας το πει. Θα πάει στον επόμενο.

Κάποιος πρέπει να το προσέχει

Δεν χρειάζεται να γίνετε τεχνικός. Χρειάζεται όμως κάποιος, εκ μέρους σας, να ξέρει τι λήγει και πότε, τι δανείζεται το site από άλλους, και αν όσα γράφει ισχύουν ακόμη. Τρία είδη φθοράς σημαίνουν τρία διαφορετικά πράγματα που πρέπει να παρακολουθούνται, και κανένα δεν παρακολουθείται μόνο του. Υπάρχει τρόπος να γίνεται αυτό τακτικά και χωρίς εκπλήξεις, και μαθαίνεται στην πράξη: είναι μέρος της δουλειάς μας.

Αν θέλετε ένα μόνο σημάδι για το αν σας αφορά: αν κανείς δεν μπορεί να σας πει, με ημερομηνία, μέχρι πότε υποστηρίζεται το λογισμικό στο οποίο τρέχει το site σας, η φθορά έχει ήδη αρχίσει. Το «είναι ενημερωμένο, μην ανησυχείτε» δεν είναι ημερομηνία.

Και για το πότε η φθορά παύει να είναι θέμα συντήρησης και γίνεται λόγος για αλλαγή, έχω γράψει στο «Πότε ήρθε η ώρα να αλλάξετε το site σας».

Φθορά δεν σημαίνει ότι το πετάτε

Θα ήταν εύκολο να διαβάσετε όλα αυτά και να σκεφτείτε «άρα πρέπει να φτιάξω καινούργιο». Συνήθως δεν πρέπει.

Ένα σπίτι δεν το γκρεμίζετε επειδή ξεβάφτηκε η πόρτα ή έσταξε ένα λούκι. Το βάφετε και το επισκευάζετε, και κάθε χρόνο που το κάνετε, γλιτώνετε το μεγάλο έξοδο. Το ίδιο και με ένα site. Ένα site που ενημερώνεται, ελέγχεται και ξαναδιαβάζεται τακτικά μπορεί να ζήσει πολλά χρόνια. Αλλαγή χρειάζεται όταν δεν μπορεί πια να κάνει αυτό που χρειάζεται η επιχείρηση, όχι επειδή πέρασε κάποιος αριθμός ετών.

Το site που ξεχάστηκε, αντίθετα, δεν γλιτώνει τίποτα. Απλώς μεταθέτει το κόστος για αργότερα, και το μεγαλώνει.

Θυμάστε τον επιχειρηματία της αρχής; Είχε δίκιο: κανείς δεν άγγιξε το site του. Ούτε για να το χαλάσει, ούτε για να το προσέξει. Και ένα site που δεν το προσέχει κανείς, σαπίζει μόνο του.

Αν δεν ξέρετε σε τι κατάσταση είναι σήμερα το site σας, το κοιτάμε μαζί σας και σας δίνουμε γραπτά τα ευρήματα, με σειρά προτεραιότητας. Στις βαθμίδες επί πληρωμή της συντήρησης και υποστήριξης, η τακτική φροντίδα του site είναι μέρος της δουλειάς, και η επέμβαση όταν κάτι σπάσει είναι συμβατική μας υποχρέωση. Στείλτε μας μέσα από τη φόρμα τη διεύθυνση του site σας.

Η συνολική εικόνα: το άρθρο αυτό καλύπτει ένα κομμάτι ενός μεγαλύτερου θέματος. Αν ψάχνετε ολόκληρη την εικόνα, από την ανάθεση ως την αντικατάσταση, είναι στον οδηγό για το site σας.