Άλλαξα μια ρύθμιση και χάλασε το site μου. Χωρίς να το πάρω είδηση

Θα σας πω δύο ιστορίες όπου χάλασα το ίδιο μου το site. Και τις δύο τις προκάλεσα μόνος μου, μέσα σε λίγες μέρες, προσπαθώντας να το κάνω πιο ασφαλές.

Δεν τις γράφω για να δείξω μετάνοια. Τις γράφω γιατί και στις δύο περιπτώσεις το site άνοιγε κανονικά. Καμία κόκκινη οθόνη, κανένα μήνυμα λάθους, τίποτα. Και αυτό είναι το πραγματικό θέμα, όχι τα τεχνικά.

Πρώτη φορά: το site φορούσε τα ρούχα κάποιου άλλου

Έβαλα μια ρύθμιση ασφαλείας που είναι σωστή και τη βάζουν όλοι όσοι ξέρουν. Η ρύθμιση μπήκε, το site άνοιξε, όλα δούλευαν.

Εκτός από τις γραμματοσειρές. Είχαν πάψει να φορτώνουν, και κάθε επισκέπτης έβλεπε το site με ό,τι γραμματοσειρά τύχαινε να έχει ο υπολογιστής του.

Τώρα προσέξτε γιατί δεν το είδα. Ο δικός μου υπολογιστής έχει εγκατεστημένες τις γραμματοσειρές του site, γιατί εγώ το έφτιαξα. Οπότε σε εμένα φαινόταν σχεδόν σωστό. Σε έναν ξένο υπολογιστή ήταν άλλο site, άλλο ύφος, άλλη αίσθηση.

Το άνοιξα δεκάδες φορές εκείνες τις μέρες. Τίποτα δεν ούρλιαξε.

Δεύτερη φορά: η αναζήτηση που δεν έκανε απολύτως τίποτα

Η δεύτερη είναι χειρότερη, γιατί δεν ήταν καν κρυμμένη. Ήταν μπροστά στα μάτια μου.

Η αναζήτηση του site είχε πάψει να λειτουργεί. Όχι ότι έβγαζε λάθος αποτελέσματα, ούτε ότι αργούσε. Δεν έκανε τίποτα.

Το πεδίο ήταν εκεί. Πληκτρολογούσατε μια χαρά. Πατούσατε Enter. Και η σελίδα έμενε ακριβώς όπως ήταν.

Θα ρωτήσετε το προφανές: δεν τη δοκίμασες; Τη δοκίμασα. Στον υπολογιστή μου, όπου δούλευε άψογα. Και εδώ είναι το μάθημα που αξίζει περισσότερο από όλο το άρθρο: ο υπολογιστής του προγραμματιστή δεν είναι ο διακομιστής σας. Έχει άλλες ρυθμίσεις και δεν εφαρμόζει τους ίδιους κανόνες. Μια λειτουργία μπορεί να περνάει κάθε δοκιμή τοπικά και να είναι νεκρή τη στιγμή που ανεβαίνει.

Δεν σπάνε όλα με τον ίδιο τρόπο

Ας το ξεχωρίσουμε, γιατί εδώ κρύβεται όλη η ουσία.

Όταν πέφτει ένα site, το μαθαίνετε. Θα σας πάρει τηλέφωνο πελάτης, θα το δείτε εσείς, κάποιος θα ουρλιάξει. Δυσάρεστο, αλλά διορθώνεται την ίδια ώρα.

Όταν όμως το site ανοίγει κανονικά και ένα κομμάτι του έχει πάψει να δουλεύει, δεν το μαθαίνει κανείς. Ο επισκέπτης που έγραψε στην αναζήτηση και δεν έγινε τίποτα δεν σας παίρνει τηλέφωνο να σας το πει. Σκέφτεται «κάτι δεν κάνω σωστά» ή «τι χάλια site», και φεύγει.

Και δεν τον μετράει κανείς αυτόν. Στα στατιστικά σας φαίνεται σαν μια επίσκεψη που δεν αγόρασε. Δεν φαίνεται πουθενά ως «προσπάθησε και δεν μπόρεσε».

Γι’ αυτό και η σιωπηλή βλάβη είναι πιο ακριβή από την πτώση. Η πτώση κρατάει μια ώρα. Η σιωπηλή κρατάει μέχρι να την πετύχει κάποιος στην τύχη.

Τα πέντε πράγματα που ελέγχετε μετά από κάθε αλλαγή

Ας γίνουμε πρακτικοί, γιατί δεν χρειάζεται να ξέρετε τίποτα τεχνικό για να το κάνετε αυτό.

Μετά από οποιαδήποτε αλλαγή στο site σας, και εννοώ οποιαδήποτε, μια ενημέρωση, μια νέα ρύθμιση, ένα καινούριο εργαλείο, ανοίγετε το site σαν πελάτης και δοκιμάζετε πέντε πράγματα.

Την αναζήτηση, με μια λέξη που ξέρετε ότι υπάρχει. Τη φόρμα επικοινωνίας, στέλνοντας όντως ένα μήνυμα και περιμένοντας να φτάσει. Το καλάθι και το ταμείο, αν πουλάτε, μέχρι το σημείο πριν την πληρωμή. Το κατέβασμα ενός αρχείου, αν δίνετε τιμοκατάλογο ή οδηγίες. Και όλα τα παραπάνω από κινητό, γιατί από εκεί έρχονται οι μισοί σας επισκέπτες, αν όχι περισσότεροι.

Προσέξτε τι δεν είναι στη λίστα: η αρχική σελίδα. Την αρχική την ανοίγουν όλοι και φαίνεται αμέσως αν έχει πρόβλημα. Σπάνε τα άλλα, αυτά που τα χρησιμοποιεί ο πελάτης και όχι εσείς.

Το μάτι που δεν έκανε την αλλαγή

Υπάρχει ένας κανόνας εδώ που τον πληρώνουμε όλοι μέχρι να τον μάθουμε: αυτός που έκανε την αλλαγή είναι ο χειρότερος για να την ελέγξει.

Όχι επειδή είναι απρόσεκτος. Επειδή ξέρει πού να κοιτάξει, και βλέπει αυτό που περιμένει να δει. Εγώ άνοιγα το site μου και έβλεπα το site μου, με τις γραμματοσειρές του, γιατί έτσι το ήξερα.

Αν έχετε κάποιον άλλο στην επιχείρηση, αφήστε τον να το περπατήσει. Αν είστε μόνος σας, βάλτε απόσταση: αφήστε να περάσει μια νύχτα και ελέγξτε το πρωί, με τον καφέ, σαν να το βλέπετε πρώτη φορά.

Και ένα απλό κόλπο που δουλεύει πάντα. Δείξτε το σε κάποιον που δεν έχει σχέση με τη δουλειά σας και πείτε του μία μόνο φράση: «βρες μου το τάδε». Θα βρείτε μέσα σε δύο λεπτά πράγματα που εσείς δεν θα βλέπατε ποτέ.

Πώς το μαθαίνετε χωρίς να το ψάχνετε

Τα παραπάνω καλύπτουν τη στιγμή της αλλαγής. Μένει το χειρότερο σενάριο, που είναι το εξής: κάτι σπάει χωρίς να έχετε αλλάξει εσείς τίποτα.

Συμβαίνει, και μάλιστα συχνά. Ένα εργαλείο τρίτου ενημερώνεται μόνο του και αλλάζει συμπεριφορά. Μια υπηρεσία που χρησιμοποιεί το site σας σταματάει. Ένα πιστοποιητικό λήγει τη νύχτα του Σαββάτου.

Εδώ χρειάζεται παρακολούθηση, και προσέξτε τι είδους. Τα περισσότερα εργαλεία σάς λένε μόνο αν ο διακομιστής απαντάει. Αυτό είναι χρήσιμο, αλλά απαντάει σε λάθος ερώτηση. Το «το site είναι πάνω» δεν σημαίνει «το site δουλεύει». Στις δύο ιστορίες που σας είπα, το site ήταν πάνω και όλα τα εργαλεία θα έλεγαν «όλα καλά».

Αυτό που θέλετε είναι κάτι που να δοκιμάζει τις βασικές διαδρομές: γίνεται αναζήτηση, φεύγει η φόρμα, προχωράει το ταμείο. Δεν είναι πολυτέλεια για μεγάλες επιχειρήσεις. Είναι η διαφορά ανάμεσα στο να το μάθετε σε μία ώρα και στο να το μάθετε σε τρεις εβδομάδες από έναν πελάτη που στο μεταξύ πήγε αλλού.

Να μην αλλάζω τίποτα, δηλαδή;

Ακριβώς το αντίθετο, και θέλω να το πω καθαρά γιατί είναι το εύκολο λάθος συμπέρασμα.

Το site που δεν το αγγίζει κανείς δεν είναι ασφαλές, είναι ξεχασμένο. Παλιώνει, ανοίγει τρύπες, σταματάει να αληθεύει. Αν δίσταζα να βάλω ρυθμίσεις ασφαλείας επειδή την πάτησα δύο φορές, θα είχα ένα site λιγότερο ασφαλές και εξίσου επιρρεπές σε βλάβες. Τα ίδια ισχύουν και για όλα όσα περιγράφει το άρθρο μας για την ασφάλεια ιστοσελίδων.

Η αλλαγή δεν είναι ο κίνδυνος. Ο κίνδυνος είναι η αλλαγή χωρίς τα δέκα λεπτά ελέγχου που ακολουθούν.

Δύο φορές, και τις δύο μόνος μου

Ξεκίνησα λέγοντας ότι χάλασα δύο φορές το site μου προσπαθώντας να το κάνω καλύτερο. Θα το ξανάκανα και τις δύο, με μία μόνο διαφορά: θα το είχα περπατήσει σαν πελάτης μετά, αντί να το κοιτάξω σαν κατασκευαστής.

Γιατί το πραγματικό μάθημα δεν ήταν τεχνικό. Ήταν ότι μια βλάβη που δεν ουρλιάζει είναι πιο επικίνδυνη από μια βλάβη που ρίχνει το site. Τη βλάβη που ρίχνει το site τη μαθαίνετε σε δέκα λεπτά. Η σιωπηλή σας κοιτάζει στα μάτια και σας λέει ότι όλα είναι μια χαρά.

Αν αλλάζετε πράγματα στο site σας και δεν είστε σίγουροι τι έχει πάψει σιωπηλά να δουλεύει, αυτό το αναλαμβάνουμε: κάνουμε τις ενημερώσεις και τις αλλαγές και μετά ελέγχουμε το site σαν πελάτες, όχι σαν κατασκευαστές. Στα πακέτα συντήρησης και υποστήριξης, η επέμβαση όταν κάτι σπάσει είναι συμβατική μας υποχρέωση. Στείλτε μας μέσα από τη φόρμα τη διεύθυνση του site και ό,τι σας έχει φανεί περίεργο τελευταία.

Η συνολική εικόνα: το άρθρο αυτό καλύπτει ένα κομμάτι ενός μεγαλύτερου θέματος. Αν ψάχνετε ολόκληρη την εικόνα, από την αρχή ως το τέλος, είναι στον οδηγό για την ασφάλεια και τα νομικά του site σας.