Ο φάκελος του site σας: τα εννιά που πρέπει να έχετε στα χέρια σας

Θα σας δώσω έναν έλεγχο που κρατάει δέκα δευτερόλεπτα και δεν χρειάζεται καμία τεχνική γνώση.

Μπορείτε αύριο το πρωί, μόνος σας, χωρίς να πάρετε κανέναν τηλέφωνο, να μετακομίσετε το site σας σε άλλον πάροχο;

Αν σκεφτήκατε «ναι, βέβαια», σταματήστε εδώ και πηγαίνετε να πιείτε τον καφέ σας. Αν σκεφτήκατε «θα ρωτήσω τον Χ», ο Χ κρατάει το κλειδί σας. Αν σκεφτήκατε «ποιος Χ, δεν τον βρίσκω από πέρσι», τότε αυτό το κείμενο γράφτηκε για εσάς και δεν θα το ευχαριστηθείτε, αλλά θα σας χρειαστεί.

Δεν το γράφω για να κατηγορήσω κανέναν συνάδελφο. Στη συντριπτική πλειοψηφία δεν υπάρχει κακή πρόθεση, υπάρχει βιασύνη. Το site παραδίδεται, όλοι χαίρονται, και κανείς δεν κάθεται να γράψει τι είναι τίνος. Μέχρι που το χρειάζεται κάποιος.

Ας δούμε τι πρέπει να είναι δικό σας

Εννιά πράγματα. Με τα σωστά τους ονόματα, γιατί το να ξέρετε πώς λέγεται κάτι είναι το μισό της δουλειάς όταν το ζητάτε.

1. Το όνομα χώρου. Όχι απλώς «έχω το site μου», αλλά: στο μητρώο, δικαιούχος εμφανίζεστε εσείς ή η εταιρεία σας. Ούτε ο κατασκευαστής, ούτε η εταιρεία φιλοξενίας, ούτε ο ανιψιός που βοήθησε το 2019. Το ποιος πληρώνει και το ποιος είναι δικαιούχος είναι δύο διαφορετικά πράγματα, και το γράφω χωριστά σε δικό του άρθρο γιατί αξίζει.

2. Η πρόσβαση στο DNS. Είναι ο πίνακας που λέει πού δείχνει το όνομά σας. Χωρίς αυτόν δεν αλλάζετε πάροχο, δεν στήνετε δοκιμαστικό site, δεν διορθώνετε τα email σας. Είναι το πιο υποτιμημένο κλειδί της λίστας, γιατί δεν φαίνεται πουθενά όσο όλα δουλεύουν.

3. Ο λογαριασμός φιλοξενίας. Στο όνομά σας, με δικά σας στοιχεία χρέωσης, με email που ελέγχετε εσείς. Αν το site σας φιλοξενείται μέσα στον λογαριασμό του κατασκευαστή μαζί με άλλα τριάντα, δεν έχετε λογαριασμό. Έχετε φιλοξενία στο σπίτι κάποιου άλλου.

4. Ο κώδικας. Ναι, ακόμη κι αν δεν ξέρετε τι να τον κάνετε. Δεν θα τον διαβάσετε εσείς, θα τον δώσετε στον επόμενο. Είναι τα σχέδια του σπιτιού: δεν τα κοιτάτε ποτέ, μέχρι που κάποιος πρέπει να ανοίξει τοίχο. Ζητήστε τον σε αποθετήριο ή, στη χειρότερη, σε αρχείο με ημερομηνία.

5. Η βάση δεδομένων και τα αντίγραφα. Με έμφαση στο δεύτερο, και με μία λέξη που αλλάζει τα πάντα: δοκιμασμένα. Ένα αντίγραφο που δεν το επανέφερε ποτέ κανείς δεν είναι αντίγραφο ασφαλείας. Είναι ελπίδα με ημερομηνία επάνω.

6. Το πιστοποιητικό και ο τρόπος που ανανεώνεται. Δεν χρειάζεται να ξέρετε τι είναι το TLS. Χρειάζεται να ξέρετε αν ανανεώνεται μόνο του, ποιος το πληρώνει αν δεν ανανεώνεται μόνο του, και ποιος θα το καταλάβει αν λήξει. Συνήθως το καταλαβαίνει ο πελάτης, από το μήνυμα «μη ασφαλές», και σας το λέει με τον τρόπο του.

7. Το Search Console και το Analytics. Ιδιοκτήτης εσείς, ο κατασκευαστής χρήστης. Είναι μία ρύθμιση, γίνεται σε δύο λεπτά, και είναι η διαφορά ανάμεσα στο να κρατάτε το ιστορικό σας και στο να το χάνετε μαζί με μια συνεργασία. Το ιστορικό δεν ξαναχτίζεται. Είναι το μόνο πράγμα στη λίστα που δεν αγοράζεται.

8. Οι εγγραφές email του domain σας. Ζουν στο ίδιο σημείο με το site, στο DNS. Μια βιαστική μετακόμιση που αντιγράφει μόνο τις εγγραφές του site κόβει τα email της επιχείρησης, και κανείς δεν το προσέχει μέχρι το πρώτο «σας έστειλα και δεν απαντήσατε». Τι είναι το SPF, το DKIM και το DMARC το εξηγώ στο άρθρο για τα ανεπιθύμητα.

9. Οι λογαριασμοί τρίτων που κρέμονται από το site. Η πύλη πληρωμών, το widget συνομιλίας, το εργαλείο των cookies, το κλειδί των χαρτών, η υπηρεσία των newsletter. Το καθένα είναι λογαριασμός κάπου, με χρεώσεις και με πρόσβαση. Αν είναι όλα στο email του κατασκευαστή, το site σας έχει άλλα τόσα μικρά κλειδιά που δεν τα κρατάτε εσείς.

Και τώρα η άβολη ερώτηση: πόσα από τα εννιά έχετε;

Μη βιαστείτε να απαντήσετε από μνήμης. Ανοίξτε τα και δείτε. Οι περισσότεροι που κάνουν αυτή την άσκηση για πρώτη φορά βρίσκουν τρία ή τέσσερα, και τα υπόλοιπα «τα έχει ο τάδε».

Δεν είναι καταστροφή. Είναι όμως δανεικό, και τα δανεικά έχουν την κακή συνήθεια να ζητούνται πίσω τη χειρότερη στιγμή.

Τι κάνετε αν λείπουν, χωρίς να χαλάσει η σχέση

Πρώτα το εξής, και το τονίζω: μην τα ζητήσετε όλα μαζί σε ένα μήνυμα. Μια λίστα εννιά απαιτήσεων που πέφτει ξαφνικά μυρίζει σύγκρουση, και ο άλλος θα αμυνθεί ακόμη κι αν δεν έχει λόγο.

Ζητήστε πρώτα το δεύτερο και το πρώτο: την πρόσβαση στο DNS και τη βεβαίωση ότι είστε δικαιούχος του ονόματος. Από αυτά τα δύο κρέμονται όλα τα υπόλοιπα, και είναι και τα δύο που δεν ξαναφτιάχνονται με χρήμα.

Μετά προχωρήστε ένα ένα, με τον τόνο που έχει η αλήθεια: θέλετε να τα έχετε γιατί είναι της επιχείρησης, όχι γιατί σκέφτεστε να φύγετε. Στους σοβαρούς συναδέλφους αυτή η κουβέντα διαρκεί πέντε λεπτά και τελειώνει με «σου τα στέλνω σήμερα». Όπου δεν τελειώνει έτσι, μάθατε κάτι χρήσιμο και δωρεάν.

Πότε είναι η σωστή στιγμή

Στην αρχή, όχι στο τέλος. Όταν όλοι είναι ευχαριστημένοι, η λίστα είναι διαδικασία παράδοσης. Όταν κάτι έχει στραβώσει, η ίδια ακριβώς λίστα διαβάζεται ως κατηγορητήριο και παίρνει μήνες.

Στα δικά μου έργα η παράδοση περιλαμβάνει αυτά τα εννιά, γραμμένα, με ονόματα και διευθύνσεις. Όχι επειδή είμαι ιδιαίτερα ευγενής, αλλά επειδή έχω δει πάρα πολλές φορές τι κοστίζει η εναλλακτική. Και γιατί, ειλικρινά, δεν θέλω να είμαι το κλειδί κανενός. Θέλω να είμαι η επιλογή του.

Θέλετε να δούμε μαζί ποια από τα εννιά λείπουν από τον δικό σας φάκελο, χωρίς δέσμευση και χωρίς να χρειαστεί να ξέρετε τι σημαίνει το κάθε ένα; Στείλτε μου μήνυμα. Η άσκηση παίρνει είκοσι λεπτά και συνήθως ανακουφίζει, ακόμη και όταν το αποτέλεσμα δεν είναι κολακευτικό.