Πόσο κάτω πέφτει το site σας, και τι σημαίνει αυτό

Υπάρχει μια κατηγορία άρθρων που την αναγνωρίζετε αμέσως: αυτά που ξεκινούν με «κάθε λεπτό εκτός λειτουργίας σας κοστίζει τόσες χιλιάδες». Θα σας απογοητεύσω από την αρχή. Δεν θα βρείτε ούτε ένα τέτοιο νούμερο εδώ μέσα, και θα σας εξηγήσω στο τέλος γιατί.

Αυτό δεν σημαίνει ότι το θέμα δεν έχει ουσία. Έχει, και μάλιστα μετρήσιμη. Απλώς η ουσία δεν είναι στα δολάρια που δεν έχει δει κανείς, είναι σε τρία πράγματα που τα βλέπετε: πόσο πραγματικά υπόσχεται ο πάροχός σας, τι κάνει το site σας όταν πέφτει, και πώς το μαθαίνετε.

Πρώτα η αριθμητική, που δεν θέλει πηγή

Το «99,9%» είναι από τα πιο επιτυχημένα εμπορικά τρικ που ξέρω, γιατί μοιάζει με το 100 και δεν είναι.

Ας το κάνουμε λεπτά, μια και όλοι σε λεπτά ζούμε:

Δείτε τη μεσαία γραμμή, γιατί εκεί βρίσκεστε σχεδόν σίγουρα. Σαράντα τρία λεπτά τον μήνα είναι μέσα στη συμφωνία. Δεν είναι αποτυχία, δεν δικαιούστε τίποτα, δεν παραβιάστηκε τίποτα. Και όμως, αν αυτά τα σαράντα τρία λεπτά πέσουν Παρασκευή βράδυ σε εστιατόριο ή την ώρα που τρέχει μια καμπάνια, θα σας φανούν αιώνας.

Το τρικ δεν είναι ότι λένε ψέματα. Είναι ότι εσείς ακούτε 100% και υπογράφετε 99,9%. Οπότε η πρώτη πρακτική συμβουλή του άρθρου είναι βαρετή: διαβάστε τι ακριβώς λέει η σύμβασή σας, και μεταφράστε το σε λεπτά πριν την υπογράψετε.

Και μια αλήθεια που θα την προτιμούσατε αλλιώς

Ψάχνοντας για αυτό το άρθρο, έψαξα αν υπάρχει απαίτηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή του ελληνικού δικαίου που να ορίζει ελάχιστη διαθεσιμότητα για υπηρεσίες φιλοξενίας.

Δεν εντόπισα καμία. Το SLA δεν είναι ρυθμιστικό κατώφλι, είναι εμπορική δέσμευση. Δηλαδή δεν υπάρχει νόμος που να λέει στον πάροχό σας πόσο πρέπει να είναι πάνω το site σας. Υπάρχει μόνο ό,τι υπέγραψε.

Αυτό αλλάζει το πού κοιτάτε. Δεν ψάχνετε συμμόρφωση, ψάχνετε τι γράφει η σύμβαση και τι γίνεται όταν δεν τηρηθεί. Και συνήθως αυτό που γίνεται είναι μια πίστωση στον επόμενο λογαριασμό, όχι αποζημίωση για τη ζημιά σας.

Τι κάνετε τη στιγμή που πέφτει

Εδώ υπάρχει τεκμηρίωση, και είναι της Google.

Αν χρειαστεί να κατεβάσετε τον ιστότοπο, ο σωστός τρόπος δεν είναι να τον αφήσετε να δίνει σφάλμα ή να τον στρέψετε κάπου αλλού. Είναι να επιστρέφει σελίδα ενημέρωσης με κωδικό 503. Η τεκμηρίωση της Google το λέει ρητά για την περίπτωση που «χρειάζεται να απενεργοποιήσετε επειγόντως τον ιστότοπο για μία με δύο ημέρες».

Ο κωδικός δεν είναι λεπτομέρεια για προγραμματιστές. Είναι το μήνυμα «λείπω, γυρίζω» αντί για «έκλεισα». Με το 503 οι μηχανές ξέρουν ότι πρόκειται για προσωρινή κατάσταση και ξαναπερνούν. Χωρίς αυτό, μαθαίνουν λάθος πράγματα για εσάς.

Και υπάρχει και ένα όριο, που καλό είναι να το ξέρετε πριν το χρειαστείτε. Η ίδια σελίδα χαρακτηρίζει την πλήρη απενεργοποίηση ακραίο μέτρο, που πρέπει να λαμβάνεται μόνο για πολύ σύντομο διάστημα, το πολύ μερικές ημέρες, και προειδοποιεί ότι η επαναφορά θα είναι σημαντικά δυσκολότερη αν ο ιστότοπος χρειαστεί εκ νέου ευρετηρίαση.

Μεταφράζω: μια νύχτα συντήρησης δεν σας κοστίζει τίποτα. Δύο εβδομάδες «θα το φτιάξουμε του χρόνου» σας κοστίζουν κάτι που δεν επιστρέφεται με ένα κουμπί.

Το ξέρετε ή σας το λένε;

Ρωτήστε τον εαυτό σας κάτι δυσάρεστο: αν το site σας ήταν κάτω αυτή τη στιγμή, πώς θα το μαθαίνατε;

Οι περισσότερες απαντήσεις που ακούω είναι δύο, και είναι και οι δύο κακές. Η πρώτη είναι «θα το έβλεπα», που σημαίνει ότι θα το δείτε όποτε τύχει να ανοίξετε το site σας, δηλαδή ίσως και ποτέ μέσα στην ημέρα. Η δεύτερη είναι «θα με πάρει πελάτης», που σημαίνει ότι το έμαθε πρώτος αυτός που πήγαινε να αγοράσει.

Ο έλεγχος διαθεσιμότητας λύνει αυτό ακριβώς, και τίποτε άλλο. Δεν εμποδίζει τη διακοπή, ούτε τη μικραίνει από μόνος του. Αλλάζει μόνο ποιος το μαθαίνει πρώτος, και αυτό αξίζει περισσότερο απ’ όσο ακούγεται.

Δύο πράγματα όμως πρέπει να τα προσέξετε, γιατί εκεί οι περισσότεροι έλεγχοι είναι διακοσμητικοί.

Ο έλεγχος πρέπει να κοιτά περιεχόμενο, όχι μόνο απάντηση. Ένας server μπορεί να απαντά μια χαρά ενώ το site δείχνει σελίδα σφάλματος της βάσης, ή ενώ το πιστοποιητικό έχει λήξει και ο browser βγάζει προειδοποίηση. Τεχνικά «είναι πάνω». Εμπορικά είναι κάτω. Ο σωστός έλεγχος ψάχνει μια λέξη μέσα στη σελίδα.

Η συχνότητα ορίζει τι μπορείτε να δείτε. Αν ο έλεγχος τρέχει κάθε τριάντα λεπτά, μια διακοπή είκοσι λεπτών μπορεί να μη φανεί ποτέ στην αναφορά σας. Θα την έχουν ζήσει οι επισκέπτες σας και εσείς θα βλέπετε 100%. Δεν είναι ψέμα, είναι τυφλό σημείο.

Ταχύτητα και διαθεσιμότητα, δύο ξαδέρφια που τα μπερδεύουμε

Παρεμπιπτόντως, το «αργεί» και το «δεν ανοίγει» δεν είναι το ίδιο πρόβλημα, αν και ο επισκέπτης τα ζει σχεδόν ίδια.

Για την ταχύτητα υπάρχει ένα στοιχείο που αξίζει να αναφερθεί με τη χρονολογία του: η Akamai, στην έκθεσή της την άνοιξη του 2017, ανέφερε ότι καθυστέρηση 100 χιλιοστών του δευτερολέπτου μπορεί να βλάψει τα ποσοστά μετατροπής κατά 7%. Το γράφω με τη χρονολογία επειδή κυκλοφορεί σαν να είναι φετινό, και επειδή αφορά καθυστέρηση, όχι διακοπή.

Τη σχέση των δύο την έχουμε δείξει και με δικά μας νούμερα, στο osyllektis.gr και στο mswriter.eu. Ένα site που γονατίζει στα 19 δευτερόλεπτα δεν είναι «κάτω», αλλά ο επισκέπτης δεν κάθεται να το μάθει.

Και τώρα γιατί δεν θα δείτε νούμερα κόστους

Το υποσχέθηκα στην αρχή, οπότε το εξηγώ.

Πήγα να επαληθεύσω τα γνωστά νούμερα που κυκλοφορούν, και δεν άντεξαν τον έλεγχο. Το πιο διάσημο, τα «5.600 δολάρια το λεπτό», αποδίδεται σε μια μεγάλη εταιρεία ανάλυσης αλλά δεν επιβεβαιώνεται από την ίδια. Το πιο αστείο εύρημα: μια από τις γνωστές εταιρείες παρακολούθησης που αναπαράγει το νούμερο στη σελίδα της, το αποδίδει σε τρίτους, όχι στην αρχική πηγή. Δηλαδή κανείς δεν έχει δει τη μεθοδολογία, αλλά όλοι την αναφέρουν.

Έλεγξα και ένα δεύτερο που θα ήταν ιδανικό για το άρθρο, μια υποτιθέμενη κατάταξη διαθεσιμότητας των εκατό μεγαλύτερων ελληνικών sites. Δεν υπάρχει. Κανείς δεν τη δημοσίευσε ποτέ.

Θα μπορούσα να τα γράψω. Θα έδιναν στο άρθρο ακριβώς τη δραματική ένταση που ζητά το θέμα, και δεν θα το έλεγχε κανείς. Αλλά τότε τι αξίζουν τα υπόλοιπα που σας είπα;

Το κόστος μιας διακοπής υπάρχει και είναι πραγματικό. Απλώς είναι δικό σας: εξαρτάται από το τι πουλάτε, πόσο πουλάτε την ώρα που έπεσε, και πόσο κράτησε. Υπολογίζεται στα δικά σας νούμερα μέσα σε δέκα λεπτά, και είναι πιο πειστικό από κάθε ξένο γράφημα.

Κι έτσι κλείνουμε εκεί που ξεκινήσαμε, χωρίς το εντυπωσιακό νούμερο. Το ερώτημα δεν είναι πόσο κοστίζει η ώρα που είστε κάτω, είναι αν θα το μάθετε πριν από τον πελάτη σας και τι θα κάνετε το επόμενο δεκάλεπτο. Αν θέλετε να στηθεί σωστά, με έλεγχο που κοιτά περιεχόμενο και όχι μόνο κωδικό, επικοινωνήστε μαζί μου.