Ας κάνουμε μαζί έναν πολλαπλασιασμό, και μετά τα λέμε.

Έχετε ένα e-shop με ρούχα. Βάζετε φίλτρο χρώματος, δέκα επιλογές. Φίλτρο μεγέθους, έξι. Φίλτρο μάρκας, δεκαπέντε. Φίλτρο τιμής, τέσσερα εύρη. Και ταξινόμηση, τρεις τρόποι.

Δέκα επί έξι επί δεκαπέντε επί τέσσερα επί τρία. Δέκα χιλιάδες οκτακόσιοι συνδυασμοί. Και κάθε ένας από αυτούς, αν το e-shop σας δουλεύει όπως τα περισσότερα, έχει τη δική του διεύθυνση. Δέκα χιλιάδες διευθύνσεις, από ένα κατάστημα που ίσως πουλάει τριακόσια προϊόντα.

Τώρα προσθέστε ότι κανείς δεν σας το είπε ποτέ, γιατί η πλατφόρμα το κάνει μόνη της. Ψέματα λέω;

Τι λέει η ίδια η Google γι’ αυτό

Δεν χρειάζεται να με πιστέψετε, υπάρχει αποκλειστικός οδηγός. Και η διατύπωσή του είναι πιο σκληρή από τη δική μου: η πλοήγηση με φίλτρα «μπορεί να δημιουργήσει άπειρους χώρους διευθύνσεων», και το πρόβλημα είναι ότι «οι σαρωτές δεν μπορούν να κρίνουν αν οι διευθύνσεις θα είναι χρήσιμες χωρίς να τις σαρώσουν πρώτα».

Πιάστε το τελευταίο, γιατί εκεί είναι όλη η ουσία. Ο σαρωτής δεν ξέρει από πριν ότι η σελίδα «κόκκινα, μέγεθος 42, τιμή 20 έως 40, ταξινόμηση κατά δημοτικότητα» δεν αξίζει τίποτα. Πρέπει να πάει, να την κατεβάσει, να τη δει, και μετά να αποφασίσει. Και μέχρι τότε έχει ήδη ξοδέψει τον χρόνο του.

Η Google το ονομάζει overcrawling και εξηγεί τη συνέπεια: οι σαρωτές «προσπελαύνουν τυπικά έναν πολύ μεγάλο αριθμό διευθύνσεων πλοήγησης με φίλτρα» πριν καταλάβουν ότι είναι άχρηστες, με αποτέλεσμα πιο αργή ανακάλυψη, γιατί «όταν η σάρωση ξοδεύεται σε άχρηστες διευθύνσεις, οι σαρωτές έχουν λιγότερο χρόνο για νέες, χρήσιμες».

Μεταφράζω στα δικά μας. Ανεβάζετε τριάντα καινούρια προϊόντα Δευτέρα πρωί, και η Google τα ανακαλύπτει την Πέμπτη, επειδή τη Δευτέρα και την Τρίτη κατέβαζε συνδυασμούς φίλτρων που δεν θα δει ποτέ άνθρωπος.

Ο μύθος που πρέπει να πεθάνει πρώτος

Πριν πάμε στις λύσεις, ας βγάλουμε από τη μέση την ανησυχία που ακούω πάντα: «θα με τιμωρήσει η Google για διπλότυπο περιεχόμενο».

Όχι. Η Google δεν τιμωρεί το διπλότυπο περιεχόμενο, το ενοποιεί. Η τεκμηρίωσή της για την καθιέρωση διευθύνσεων το λέει ήρεμα: αν δεν ορίσετε εσείς καθιερωμένη διεύθυνση, «η Google θα αναγνωρίσει ποια εκδοχή της διεύθυνσης είναι αντικειμενικά η καλύτερη για να εμφανιστεί στους χρήστες».

Δηλαδή δεν υπάρχει ποινή. Υπάρχει όμως κάτι λιγότερο δραματικό και εξίσου ενοχλητικό: αποφασίζει εκείνη αντί για εσάς. Και μπορεί να διαλέξει τη σελίδα «κόκκινα παπούτσια, μέγεθος 41» ως αντιπροσωπευτική, εκεί που εσείς θέλατε να προβληθεί η κατηγορία «παπούτσια».

Το πρόβλημα λοιπόν δεν είναι τιμωρία. Είναι σπατάλη και απώλεια ελέγχου. Που είναι, αν με ρωτάτε, χειρότερα, γιατί δεν φαίνεται πουθενά ως προειδοποίηση.

Τι προτείνει, στα σοβαρά

Ο οδηγός δίνει συγκεκριμένα πράγματα, και είναι λιγότερα απ’ όσο φοβάστε.

Κόψτε τη σάρωση από το robots.txt. Η πρόταση είναι να απαγορεύσετε τη σάρωση των διευθύνσεων που παράγουν τα φίλτρα, και να επιτρέψετε μόνο τις σελίδες των μεμονωμένων προϊόντων μαζί με μια αποκλειστική σελίδα καταλόγου. Είναι το πιο δραστικό και το πιο αποτελεσματικό.

Το καθιερωμένο URL βοηθά, αλλά μη το περιμένετε αύριο. Προσέξτε πόσο προσεκτικά το γράφει η Google: η χρήση του rel="canonical" «μπορεί, με τον καιρό, να μειώσει τον όγκο σάρωσης των μη καθιερωμένων εκδοχών». Δεν λέει «σταματά», λέει «μπορεί, με τον καιρό». Είναι σήμα, όχι διακόπτης. Ο σαρωτής θα εξακολουθήσει να περνά, απλώς όλο και πιο σπάνια.

Αν θέλετε να ευρετηριάζονται κάποια φίλτρα, γράψτε τα σωστά. Χρησιμοποιήστε το & ως διαχωριστικό, που είναι το βιομηχανικό πρότυπο. Η Google σημειώνει ότι χαρακτήρες όπως το κόμμα, το ερωτηματικό και οι αγκύλες είναι δύσκολο να εντοπιστούν από τους σαρωτές. Και κρατήστε σταθερή τη λογική σειρά των φίλτρων, χωρίς διπλά. Δηλαδή η ίδια επιλογή του χρήστη να δίνει πάντα την ίδια ακριβώς διεύθυνση, όχι μία φορά χρώμα και μετά μέγεθος και άλλη φορά ανάποδα.

Και το πιο παραμελημένο: 404 στα άδεια. Όταν ένας συνδυασμός φίλτρων δεν επιστρέφει προϊόντα, ο οδηγός ζητά κωδικό 404, όχι ανακατεύθυνση σε σελίδα σφάλματος. Οι περισσότερες πλατφόρμες γυρίζουν μια χαρούμενη σελίδα «δεν βρέθηκαν προϊόντα» με κωδικό 200, δηλαδή λένε στη Google «όλα καλά εδώ, έχω περιεχόμενο». Και η Google τους πιστεύει, και ξαναπερνά.

Το εργαλείο που δεν υπάρχει, και το αναφέρουν ακόμη

Αν διαβάσετε παλιό οδηγό, θα σας πει να ρυθμίσετε τις παραμέτρους από το εργαλείο παραμέτρων URL στο Search Console.

Μην το ψάξετε. Δεν υπάρχει. Η Google ανακοίνωσε την κατάργησή του τον Μάρτιο του 2022 και το εργαλείο τέθηκε εκτός λειτουργίας στις 26 Απριλίου 2022. Όποιο κείμενο σας το προτείνει είναι τουλάχιστον τεσσάρων ετών, και μάλλον δεν είναι το μόνο παλιό μέσα σε αυτό.

Το αναφέρω γιατί είναι καλός δείκτης. Όταν διαβάζετε συμβουλή SEO, ψάξτε αν αναφέρει εργαλείο που έχει καταργηθεί. Είναι ο γρηγορότερος τρόπος να καταλάβετε αν το κείμενο γράφτηκε φέτος ή αντιγράφηκε από πέρσι, που είχε αντιγραφεί από πρόπερσι.

Τι κάνετε αύριο το πρωί, με τη σειρά

Δεν χρειάζεται να τα κάνετε όλα. Χρειάζεται να ξέρετε πόσο μεγάλο είναι το θέμα σας πριν ξοδέψετε.

Ανοίξτε το Search Console και δείτε πόσες σελίδες σας έχει ευρετηριάσει η Google. Αν το e-shop σας έχει τριακόσια προϊόντα και σας λέει πέντε χιλιάδες σελίδες, βρήκατε το πρόβλημα χωρίς να ψάξετε άλλο. Μετά κοιτάξτε τι σχήμα έχουν οι διευθύνσεις που έχει μαζέψει: αν είναι γεμάτες ?color=, &size=, &orderby=, ξέρετε από πού ήρθαν.

Και μετά αποφασίστε το μόνο πράγμα που είναι όντως απόφαση: ποια φίλτρα αξίζουν να υπάρχουν στην αναζήτηση. Γιατί κάποια αξίζουν. Το «γυναικεία αθλητικά παπούτσια» είναι πραγματική αναζήτηση που κάνει κόσμος, και αν το e-shop σας έχει σελίδα γι’ αυτό, καλά κάνει και την έχει. Το «κόκκινα, μέγεθος 41, ταξινόμηση κατά τιμή φθίνουσα» δεν το έψαξε ποτέ κανείς.

Η δουλειά είναι να κρατήσετε τα πρώτα και να κλείσετε τα δεύτερα. Δεν είναι τεχνικά δύσκολο. Είναι εμπορική απόφαση που τη λαμβάνει κάποιος που ξέρει και τα δύο.

Κι έτσι γυρίζουμε στον πολλαπλασιασμό της αρχής. Δέκα χιλιάδες οκτακόσιες σελίδες από τριακόσια προϊόντα. Δεν είναι λάθος του καταστήματός σας, είναι προεπιλογή της πλατφόρμας. Απλώς κάποιος πρέπει να την πειράξει. Αν θέλετε να δούμε πόσες σελίδες παράγει σήμερα το δικό σας και ποιες από αυτές αξίζουν, επικοινωνήστε μαζί μου.