Η σκηνή επαναλαμβάνεται κάθε καλοκαίρι, σε κάθε ρεσεψιόν της χώρας. Τελευταίο πρωί, βαλίτσες στο λόμπι, ταξί σε δέκα λεπτά. Ο επισκέπτης έχει πληρώσει τα πάντα online πριν από μήνες, και ακούει: «και εκατόν πέντε ευρώ το τέλος, πριν φύγετε».

Σε άλλο κατάλυμα, την ίδια μέρα, ο επισκέπτης δεν πληρώνει τίποτα επιπλέον. Το τέλος ήταν ήδη μέσα στην τιμή που είχε δει. Παίρνει όμως ένα δεύτερο χαρτί με ένα ποσό πάνω του, και αναρωτιέται αν του ζητούν τα ίδια λεφτά δεύτερη φορά.

Και τα δύο συμβαίνουν. Και στις δύο περιπτώσεις ο επισκέπτης φεύγει με μια απορία. Το ερώτημα δεν είναι νομικό, είναι δικό σας: πού έπρεπε να το είχε διαβάσει;

Τι είναι, στα σοβαρά

Λέγεται τέλος ανθεκτικότητας στην κλιματική κρίση και αντικατέστησε τον παλιό φόρο διαμονής από την 1η Ιανουαρίου 2024, με το άρθρο 30 του ν. 5073/2023. Σήμερα ζει στο άρθρο 44 του ν. 5177/2025, του Κώδικα εμμέσων φόρων επί των συναλλαγών του πεδίου εφαρμογής του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας, όπου κωδικοποιήθηκαν τα ποσά που είχε ορίσει το άρθρο 24 του ν. 5162/2024.

Τρία πράγματα από το κείμενο του νόμου κάνουν τη διαφορά.

Το πρώτο: το τέλος «βαρύνει τον διαμένοντα». Δεν το πληρώνετε εσείς. Το εισπράττετε και το αποδίδετε με μηνιαία δήλωση. Είναι δικό του χρέος, που περνάει από τα χέρια σας.

Το δεύτερο: επιβάλλεται «μετά τη διαμονή του στο κατάλυμα και πριν την αναχώρησή του από αυτό, με την έκδοση ειδικού στοιχείου - απόδειξης είσπραξης». Προσοχή στο τι ακριβώς ορίζεται εδώ: ο χρόνος έκδοσης του παραστατικού. Το ίδιο λέει και η απόφαση Α.1217/2023, που καθορίζει και το ελάχιστο περιεχόμενό του: ονοματεπώνυμο διαμένοντα, ημερομηνίες διαμονής, συνολικό ποσό.

Το τρίτο: υπολογίζεται «ανά ημερήσια χρήση και ανά δωμάτιο ή διαμέρισμα». Όχι ανά άτομο. Τέσσερα άτομα σε ένα δωμάτιο πληρώνουν όσο και ένα.

Τα ποσά

Δύο περίοδοι. Η ακριβή, από Απρίλιο ως Οκτώβριο. Η φθηνή, από Νοέμβριο ως Μάρτιο.

ΚατηγορίαΑπρ. ως Οκτ.Νοέμ. ως Μάρτ.
Ξενοδοχείο 1 ή 2 αστέρων2,000,50
Ξενοδοχείο 3 αστέρων5,001,50
Ξενοδοχείο 4 αστέρων10,003,00
Ξενοδοχείο 5 αστέρων15,004,00
Ενοικιαζόμενα επιπλωμένα δωμάτια και διαμερίσματα2,000,50
Ακίνητο βραχυχρόνιας μίσθωσης8,002,00
Μονοκατοικία βραχυχρόνιας μίσθωσης άνω των 80 τ.μ.15,004,00
Τουριστική επιπλωμένη έπαυλη, βίλα15,004,00
Τουριστική επιπλωμένη κατοικία μικρότερη των 80 τ.μ.8,002,00
Τουριστική επιπλωμένη κατοικία από 80 τ.μ. και άνω15,004,00

Δύο λεπτομέρειες που χάνονται εύκολα. Ο πίνακας έχει τις κατηγορίες που ονομάζει ο νόμος: αν το κατάλυμά σας δεν είναι σε αυτές, μη συμπεράνετε ποσό, ρωτήστε. Και τα δύο κατώφλια των 80 τετραγωνικών δεν διατυπώνονται το ίδιο: στις μονοκατοικίες βραχυχρόνιας μίσθωσης ο νόμος λέει «άνω των ογδόντα», ενώ στις τουριστικές κατοικίες λέει «από ογδόντα και άνω». Μια μονοκατοικία ακριβώς 80 τετραγωνικών δεν είναι στην ίδια θέση με μια τουριστική κατοικία ακριβώς 80 τετραγωνικών.

Επτά νύχτες τον Αύγουστο σε πεντάστερο κάνουν 105 ευρώ. Σε βίλα, το ίδιο. Σε ακίνητο βραχυχρόνιας μίσθωσης, 56. Δεν είναι στρογγυλοποίηση του λογαριασμού, είναι ποσό που ο επισκέπτης θα το θυμάται.

Και αν η διαμονή πιάνει και τις δύο περιόδους, για παράδειγμα από 28 Οκτωβρίου ως 3 Νοεμβρίου, ισχύει το ποσό κάθε μήνα χωριστά. Το λέει η ίδια παράγραφος: για διαμονές που καταλαμβάνουν μήνες με διαφορετικό ύψος τέλους, το ειδικό στοιχείο εκδίδεται ανά μήνα και όχι κατά την αναχώρηση.

Το ερώτημα που όλοι ρωτούν: μπορώ να το βάλω μέσα στην τιμή;

Εδώ πρέπει να είμαι ακριβής, γιατί το θέμα παρεξηγείται εύκολα.

Ο νόμος ορίζει ποιος βαρύνεται και πότε εκδίδεται το παραστατικό. Η απόφαση Α.1217/2023 προσθέτει τι περιέχει το παραστατικό και πότε αποδίδεται το τέλος. Καμία από τις δύο δεν ρυθμίζει πώς παρουσιάζετε την τιμή σας. Το ίδιο και οι συχνές ερωτήσεις της ΑΑΔΕ: το ερώτημα δεν απαντιέται εκεί.

Στην πράξη υπάρχουν δύο μοντέλα, και βλέπω και τα δύο.

Χωριστή είσπραξη. Η τιμή που βλέπει ο επισκέπτης δεν το περιλαμβάνει, και το ποσό ζητείται στο κατάλυμα. Τυπικό στα ξενοδοχεία με ρεσεψιόν.

Ενσωματωμένο στην τιμή. Η τιμή που βλέπει είναι τελική και δεν του ζητείται τίποτα επιπλέον. Τυπικό στη βραχυχρόνια μίσθωση μέσω πλατφόρμας, όπου δεν υπάρχει ταμείο και τα πάντα πληρώνονται προκαταβολικά. Το ειδικό στοιχείο εκδίδεται ούτως ή άλλως, και το τέλος αποδίδεται ούτως ή άλλως.

Ποιο από τα δύο ταιριάζει στη δική σας μορφή και στα δικά σας παραστατικά είναι ερώτημα για τον λογιστή σας, όχι για μένα.

Γιατί, και στα δύο μοντέλα, γίνεται έκπληξη

Επειδή είναι ξεχωριστό παραστατικό. Δεν μπαίνει μέσα στην απόδειξη της διαμονής. Εκδίδεται δικό του «ειδικό στοιχείο - απόδειξη είσπραξης τέλους ανθεκτικότητας στην κλιματική κρίση», το οποίο κατά τον νόμο δεν επιβαρύνεται με ΦΠΑ.

Αν εισπράττετε χωριστά, ο επισκέπτης βλέπει ένα ποσό που δεν περίμενε. Αν το έχετε ενσωματώσει, βλέπει ένα χαρτί με ποσό που νομίζει ότι του ζητάτε δεύτερη φορά. Και στις δύο περιπτώσεις η αιτία είναι η ίδια: δεν το είχε διαβάσει πουθενά πριν.

Στα site καταλυμάτων που ανοίγω, σπάνια το βρίσκω γραμμένο. Ούτε στη σελίδα των τιμών, ούτε στη φόρμα κράτησης, ούτε στο email επιβεβαίωσης.

Τι λέει ο νόμος για την τιμή

Εδώ σταματάει η φορολογία και αρχίζει το δίκαιο του καταναλωτή.

Το άρθρο 3β του ν. 2251/1994 αφορά τις συμβάσεις εξ αποστάσεως, δηλαδή ακριβώς τις κρατήσεις από το site σας ή από πλατφόρμα. Η παράγραφος 1 περίπτωση ε ζητά να δίνεται στον καταναλωτή, πριν δεσμευτεί, «η συνολική τιμή των αγαθών ή υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένων του Φ.Π.Α. και κάθε άλλου τέλους», ή, όταν η τιμή δεν μπορεί να προσδιοριστεί, ο τρόπος με τον οποίο πρόκειται να υπολογιστεί.

Το τέλος ανθεκτικότητας είναι, κατά γράμμα, άλλο τέλος. Και δεν είναι από αυτά που δεν προσδιορίζονται: βγαίνει από τρία πράγματα που τα ξέρετε τη στιγμή της κράτησης, την κατηγορία του καταλύματός σας, τον αριθμό των νυχτών και τον μήνα.

Υπάρχει και μια παράγραφος που αξίζει να τη διαβάσετε με τον δικηγόρο σας. Η παράγραφος 6 του ίδιου άρθρου λέει: «Εάν ο προμηθευτής δεν έχει τηρήσει τις υποχρεώσεις ενημέρωσης για τις πρόσθετες επιβαρύνσεις ή άλλες δαπάνες κατά τα οριζόμενα στην παράγραφο 1 περίπτωση ε), ο καταναλωτής δεν πληρώνει τις εν λόγω επιβαρύνσεις ή δαπάνες.»

Δεν σας λέω ότι αυτό εφαρμόζεται αυτόματα στο τέλος ανθεκτικότητας. Το αν ένα δημόσιο τέλος που εισπράττετε για λογαριασμό του κράτους είναι «πρόσθετη επιβάρυνση ή άλλη δαπάνη» με την έννοια της διάταξης, είναι ερμηνεία και θέλει νομικό. Σας λέω ότι είναι ερώτημα που δεν θα θέλατε να απαντηθεί για πρώτη φορά πάνω στη δική σας κράτηση.

Τι να γράψετε, και πού

Τρία σημεία. Το κείμενο αλλάζει ανάλογα με το μοντέλο σας, η θέση όχι.

Στη σελίδα των τιμών ή των δωματίων. Μία γραμμή κάτω από την τιμή.

Αν εισπράττετε χωριστά: «Στην τιμή δεν περιλαμβάνεται το τέλος ανθεκτικότητας στην κλιματική κρίση, X ευρώ ανά δωμάτιο ανά διανυκτέρευση.» Βάλτε το δικό σας ποσό, όχι εύρος.

Αν το έχετε ενσωματώσει: «Η τιμή περιλαμβάνει το τέλος ανθεκτικότητας στην κλιματική κρίση. Δεν θα σας ζητηθεί τίποτα επιπλέον στο κατάλυμα. Θα λάβετε ξεχωριστή απόδειξη για το τέλος, όπως προβλέπει ο νόμος.» Η τελευταία πρόταση είναι που σας σώζει από την απορία «γιατί μου δίνεις δεύτερο χαρτί».

Στη φόρμα κράτησης, δίπλα στο σύνολο. Όχι σε υποσημείωση. Ο επισκέπτης που βλέπει «σύνολο 700 ευρώ» και πληρώνει 805 έχει λόγο να θυμώσει, ακόμη κι αν το γράφατε τρεις σελίδες πιο πίσω.

Στο email επιβεβαίωσης. Με το ακριβές ποσό υπολογισμένο για τις δικές του νύχτες, και με το αν έχει ήδη πληρωθεί ή όχι. Αυτό είναι το email που θα ανοίξει στο αεροδρόμιο.

Και ένα εμπορικό επιχείρημα για όποιον το ενσωματώνει: η τελική τιμή είναι από μόνη της σημείο πώλησης. Το «τίποτα επιπλέον στο κατάλυμα» το διαβάζει ο επισκέπτης με ανακούφιση, ιδίως αν έχει ήδη δει τρία καταλύματα που δεν λένε τίποτα.

Δύο πράγματα που δεν είναι

Δεν είναι φιλοδώρημα και δεν είναι προαιρετικό. Είναι δημόσιο έσοδο που το αποδίδετε με μηνιαία δήλωση.

Δεν είναι δικό σας κέρδος, και αξίζει να το πείτε. Ένα κατάλυμα που εξηγεί «αυτό δεν το κρατάμε εμείς, το αποδίδουμε στο κράτος» ακούγεται τελείως διαφορετικά από ένα που απλώς ζητάει άλλα 105 ευρώ, ή που δίνει ένα ανεξήγητο δεύτερο χαρτί.

Οι δωρεάν διαμονές, κατά την ίδια παράγραφο του νόμου, δεν επιβαρύνονται.

Η ουσία

Το τέλος δεν είναι δικό σας πρόβλημα, μέχρι τη στιγμή που γίνεται. Και γίνεται όχι επειδή υπάρχει, ούτε επειδή διαλέξατε λάθος μοντέλο, αλλά επειδή ο επισκέπτης το συναντά για πρώτη φορά τη χειρότερη δυνατή στιγμή, με τη βαλίτσα στο χέρι.

Η τελευταία εικόνα που παίρνει μαζί του είναι και αυτή που θα γράψει στην κριτική. Η διαφορά ανάμεσα σε μια κακή κριτική και σε μια ουδέτερη συναλλαγή είναι τρεις γραμμές κειμένου στο site σας.

Αν θέλετε να δούμε μαζί τι λείπει από τη δική σας σελίδα τιμών και από το email επιβεβαίωσης, επικοινωνήστε μαζί μας.