Ας ξεκινήσω από το δια ταύτα, γιατί ξέρω ότι κάπου εκεί θα σκρολάρετε ούτως ή άλλως. Αν το site σας πουλάει, δηλαδή αν έχει καλάθι και ολοκλήρωση παραγγελίας, τότε από τις 28 Ιουνίου 2025 υπόκειται στην Ευρωπαϊκή Πράξη για την Προσβασιμότητα και οφείλει να τηρεί το WCAG σε επίπεδο AA. Αν πάλι είναι ένα απλό site παρουσίασης μιας μικρής επιχείρησης, πιθανότατα δεν υπόκειται. Πιθανότατα, είπα. Γιατί η εξαίρεση είναι στενότερη από όσο νομίζουν οι περισσότεροι, και σε λίγο θα δείτε ακριβώς πού σφηνώνει το πόδι της.
Η προθεσμία πέρασε πριν από έναν χρόνο και η ελληνική αγορά την προσπέρασε σχεδόν αθόρυβα. Ούτε πανικός, ούτε σεμινάρια, ούτε καν ένα ενημερωτικό email από κάποιον προμηθευτή. Ψέματα λέω; Ας δούμε λοιπόν τι ακριβώς ισχύει, χωρίς τρομολαγνεία και χωρίς επινοημένα πρόστιμα. Έχω δει πολλές «νέες υποχρεώσεις» να πωλούνται σαν φόβος και ελάχιστες να εξηγούνται σαν δουλειά.
Τι λέει ο νόμος, χωρίς τα βαρύγδουπα
Η Οδηγία (ΕΕ) 2019/882, γνωστή ως European Accessibility Act, εγκρίθηκε στις 17 Απριλίου 2019 και εφαρμόζεται από τις 28 Ιουνίου 2025. Στην Ελλάδα ενσωματώθηκε με τον ν. 4994/2022 (ΦΕΚ Α’ 215/18.11.2022), του οποίου το Μέρος Β’ εφαρμόζεται από την ίδια ημερομηνία. Από την έγκριση μέχρι την εφαρμογή μεσολάβησαν χρόνια, όχι εβδομάδες.
Και όχι, δεν καλύπτει κάθε ιστοσελίδα. Καλύπτει συγκεκριμένες υπηρεσίες, που απαριθμούνται στο άρθρο 2 παρ. 2 της Οδηγίας:
- Υπηρεσίες ηλεκτρονικού εμπορίου, δηλαδή κάθε πώληση αγαθού ή υπηρεσίας προς καταναλωτή που ολοκληρώνεται ηλεκτρονικά.
- Τραπεζικές υπηρεσίες προς καταναλωτές.
- Ηλεκτρονικά βιβλία και το σχετικό λογισμικό.
- Υπηρεσίες ηλεκτρονικών επικοινωνιών.
- Στοιχεία υπηρεσιών επιβατικών μεταφορών, όπως ιστότοποι, εφαρμογές, ηλεκτρονικά εισιτήρια.
- Υπηρεσίες πρόσβασης σε οπτικοακουστικά μέσα.
Το κρίσιμο σημείο για την ελληνική αγορά είναι το πρώτο, και το καταλάβατε μόλις το διαβάσατε. Ένα e-shop είναι μέσα, όσο μικρό κι αν είναι το ταμείο του.
Η εξαίρεση των πολύ μικρών επιχειρήσεων, και το αγκάθι της
Το άρθρο 4 παρ. 5 της Οδηγίας εξαιρεί τις πολύ μικρές επιχειρήσεις. Ωραία, θα μου πείτε, τελείωσε εδώ το άρθρο, πάμε για καφέ. Μισό λεπτό. Το άρθρο 3 σημείο 23 τις ορίζει ως επιχειρήσεις που απασχολούν λιγότερα από 10 άτομα και έχουν ετήσιο κύκλο εργασιών ή σύνολο ετήσιου ισολογισμού που δεν υπερβαίνει τα 2 εκατομμύρια ευρώ. Και τα δύο σκέλη πρέπει να ισχύουν, όχι όποιο μας βολεύει.
Και τώρα το αγκάθι: η εξαίρεση αφορά μόνο τις υπηρεσίες. Μια πολύ μικρή επιχείρηση που διαθέτει στην αγορά προϊόντα τα οποία καλύπτει η Πράξη, για παράδειγμα τερματικά αυτοεξυπηρέτησης ή συσκευές με διεπαφή, δεν εξαιρείται. Το άρθρο 14 παρ. 4 και 8 της δίνει μόνο ελαφρύτερες υποχρεώσεις τεκμηρίωσης. Ελαφρύτερες. Όχι μηδενικές.
Στην πράξη, αν έχετε ένα e-shop με δύο υπαλλήλους, η υπηρεσία σας εξαιρείται. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν σας συμφέρει η προσβασιμότητα, όπως θα δούμε παρακάτω, σημαίνει ότι δεν έχετε νομική υποχρέωση από αυτή τη διάταξη. Ανάμεσα στο «δεν είμαι υποχρεωμένος» και στο «δεν με αφορά» χωράει, συνήθως, ολόκληρος ο τζίρος που δεν κάνατε.
| Καλύπτεται | Εξαιρείται | |
|---|---|---|
| E-shop με 25 υπαλλήλους | Ναι, ως υπηρεσία ηλεκτρονικού εμπορίου | |
| E-shop με 4 υπαλλήλους και τζίρο 300.000 ευρώ | Ναι, ως πολύ μικρή επιχείρηση παροχής υπηρεσίας | |
| Site παρουσίασης χωρίς ηλεκτρονική πώληση | Συνήθως όχι, εκτός αν εμπίπτει σε άλλη κατηγορία του άρθρου 2 | |
| Ιστότοπος δημόσιου φορέα | Ναι, με άλλο νομοθέτημα: άρθρα 36 έως 49 ν. 4727/2020 | |
| Πολύ μικρή επιχείρηση που διαθέτει καλυπτόμενο προϊόν | Ναι |
Ποιο πρότυπο ισχύει, και ποιο δεν ισχύει ακόμα
Το ευρωπαϊκό πρότυπο είναι το EN 301 549. Η έκδοση που αναφέρεται στην Επίσημη Εφημερίδα, μέσω της Εκτελεστικής Απόφασης (ΕΕ) 2021/1339, είναι η V3.2.1 του Μαρτίου 2021, και η ρήτρα 9.6 ορίζει ότι η συμμόρφωση με το WCAG 2.1 επιπέδου AA ικανοποιεί τις απαιτήσεις για το web.
Δύο διευκρινίσεις που σπάνια τις ακούω να λέγονται σωστά, ούτε από πωλητές ούτε από συναδέλφους:
Πρώτον, η έκδοση V4.1.0 του Ιουνίου 2026, που ευθυγραμμίζεται με το WCAG 2.2, υπάρχει μόνο ως τελικό σχέδιο. Δεν αναφέρεται στην Επίσημη Εφημερίδα.
Δεύτερον, και σημαντικότερο: για την Ευρωπαϊκή Πράξη για την Προσβασιμότητα δεν έχει δημοσιευθεί ακόμα εναρμονισμένο πρότυπο. Η αναφορά της Επίσημης Εφημερίδας στο EN 301 549 αφορά την Οδηγία 2016/2102 για τον δημόσιο τομέα. Όποιος σας πουλάει «πιστοποίηση EAA» βάσει εναρμονισμένου προτύπου, πουλάει κάτι που δεν υπάρχει ακόμα. Και το πουλάει με πολύ ωραίο λογότυπο. Αυτό που υπάρχει είναι το τεκμήριο συμμόρφωσης όταν τηρείτε το WCAG AA, και είναι ο πιο λογικός δρόμος.
Σε αριθμούς, γιατί οι αριθμοί ησυχάζουν τη συζήτηση: το επίπεδο A συν AA σημαίνει 50 κριτήρια επιτυχίας στο WCAG 2.1 και 55 στο WCAG 2.2. Το WCAG 2.2 έγινε σύσταση του W3C στις 5 Οκτωβρίου 2023, ενημερώθηκε στις 12 Δεκεμβρίου 2024 και αντιστοιχεί στο ISO/IEC 40500:2025. Το WCAG 3.0 παραμένει προσχέδιο εργασίας.
Ας δούμε πώς είναι πραγματικά το web εκεί έξω
Κάθε Φεβρουάριο το WebAIM σαρώνει ένα εκατομμύριο αρχικές σελίδες. Η έκδοση του Φεβρουαρίου 2026, η όγδοη, ελέγχει με βάση το WCAG 2.2 A και AA και βρίσκει:
- 95,9% των αρχικών σελίδων είχαν ανιχνεύσιμα σφάλματα, από 94,8% το 2025.
- 56,1 σφάλματα κατά μέσο όρο ανά σελίδα, αύξηση 10,1% σε έναν χρόνο.
Ο μέσος όρος όμως δεν διορθώνεται, τα σφάλματα διορθώνονται. Η κατανομή είναι πιο χρήσιμη:
| Σφάλμα | Ποσοστό σελίδων |
|---|---|
| Χαμηλή αντίθεση κειμένου | 83,9% |
| Εικόνες χωρίς εναλλακτικό κείμενο | 53,1% |
| Πεδία φόρμας χωρίς ετικέτα | 51,0% |
| Κενοί σύνδεσμοι | 46,3% |
| Κενά κουμπιά | 30,6% |
| Σελίδα χωρίς δηλωμένη γλώσσα | 13,5% |
Αυτές οι έξι κατηγορίες αντιπροσωπεύουν περίπου το 96% όλων των σφαλμάτων που εντοπίστηκαν. Και ξέρετε κάτι; Είναι πολύ καλή είδηση, γιατί καμία τους δεν είναι δύσκολη ή ακριβή στη διόρθωση. Η αντίθεση χρωμάτων είναι επιλογή στη γραμμή CSS. Το alt είναι μία λέξη ανά εικόνα. Η γλώσσα της σελίδας είναι ένα χαρακτηριστικό στο <html>. Δεν μιλάμε για ανακατασκευή, μιλάμε για λίγη υπομονή στο πληκτρολόγιο.
Η επιδείνωση της τάσης οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στο ότι οι σελίδες γίνονται πιο σύνθετες πιο γρήγορα από όσο διορθώνονται. Χτίζουμε γρηγορότερα απ’ όσο συμμαζεύουμε, με δυο λόγια. Και μετά απορούμε.
Και πόσοι είναι τελικά αυτοί οι άνθρωποι
Εδώ κυκλοφορεί ένας αριθμός που θέλει προσοχή. Το «87 εκατομμύρια Ευρωπαίοι με αναπηρία» προέρχεται από εκτίμηση της Επιτροπής του 2021, στην ανακοίνωση COM(2021) 101, όχι από τρέχουσα στατιστική. Τον έχω δει σε παρουσιάσεις, σε προσφορές, σε άρθρα. Με την πηγή του; Σπανίως.
Η τρέχουσα στατιστική είναι η Eurostat, σειρά hlth_silc_12: το 23,9% του πληθυσμού της ΕΕ ηλικίας 16 και άνω δήλωσε το 2024 περιορισμό δραστηριοτήτων λόγω προβλήματος υγείας, εκ του οποίου 17,2% σε κάποιο βαθμό και 6,7% σοβαρά.
Για την Ελλάδα, η ΕΛΣΤΑΤ δημοσίευσε στις 8 Απριλίου 2026 τα αποτελέσματα της Έρευνας Εισοδήματος και Συνθηκών Διαβίωσης 2025: στον πληθυσμό 16 ετών και άνω, 8,7% με σοβαρό περιορισμό και 9,1% με κάποιο περιορισμό, σύνολο 17,8%. Στις επιμέρους λειτουργικές δυσκολίες: όραση 17,3%, κινητικότητα 15,1%, ακοή 9,9%, μνήμη ή συγκέντρωση 9,9%, αυτοφροντίδα 8,0%, επικοινωνία 5,2%.
Μια παρατήρηση για να μην παρασυρθείτε, γιατί εδώ γλιστράνε πολλοί: δεν έχει νόημα να συγκρίνετε αυτό το 17,8% με παλαιότερα ποσοστά από την Ευρωπαϊκή Έρευνα Υγείας, γιατί τα δύο εργαλεία μετρούν διαφορετικά πράγματα. Δεν πρόκειται για αύξηση.
Ένας στους έξι ενήλικες όμως είναι πραγματικός αριθμός. Δεν είναι σχήμα λόγου, ούτε εκτίμηση. Και η όραση, που ηγείται της λίστας με 17,3%, είναι ακριβώς αυτό που πλήττει η χαμηλή αντίθεση κειμένου, το πρώτο σφάλμα του πίνακα παραπάνω. Καταλάβατε πού το πάω.
Τι ρισκάρετε πραγματικά στην Ελλάδα
Ειλικρίνεια και εδώ, γιατί εδώ ακριβώς στήνεται το πανηγύρι. Το άρθρο 27 παρ. 2 του ν. 4994/2022 αναθέτει τον καθορισμό των κυρώσεων σε προεδρικό διάταγμα. Δεν εντοπίζεται δημοσιευμένο π.δ. με συγκεκριμένα ποσά. Οποιοδήποτε νούμερο κυκλοφορεί σε άρθρα ή προσφορές υπηρεσιών χωρίς παραπομπή σε ΦΕΚ, δεν στηρίζεται. Ζητήστε ΦΕΚ την επόμενη φορά. Θα δείτε πόσο γρήγορα αλλάζει θέμα η κουβέντα.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει κίνδυνος, και μάλιστα ο κίνδυνος έγινε πιο συγκεκριμένος πρόσφατα. Ο ν. 5218/2025 (ΦΕΚ Α’ 125/14.07.2025) πρόσθεσε στον ν. 4994/2022 το άρθρο 25Α, που προβλέπει συλλογική αγωγή ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου, καθώς και διοικητική προσφυγή με προθεσμία 30 ημερών.
Δηλαδή το ρίσκο δεν είναι πρωτίστως διοικητικό πρόστιμο. Είναι ότι μια ένωση καταναλωτών ή φορέας ατόμων με αναπηρία μπορεί να στραφεί συλλογικά εναντίον ενός e-shop που δεν λειτουργεί με πληκτρολόγιο ή με αναγνώστη οθόνης. Αυτό είναι χρόνος, δικηγόροι και δημοσιότητα. Και από τα τρία, μαντέψτε ποιο κοστίζει περισσότερο.
Πέντε πράγματα που μπορείτε να ελέγξετε σήμερα το απόγευμα
Πέντε δοκιμές που κάνετε μόνοι σας σε μισή ώρα, χωρίς εργαλεία επί πληρωμή. Ούτε άδειες, ούτε συνδρομές, ούτε σύμβουλοι:
- Αποσυνδέστε το ποντίκι. Περιηγηθείτε με Tab και Enter από την αρχική μέχρι την ολοκλήρωση παραγγελίας. Αν κάπου κολλήσετε ή δεν βλέπετε πού βρίσκεστε, αυτό είναι εμπόδιο πρόσβασης. Το ξέρω, είναι εκνευριστική δοκιμή. Γι’ αυτό ακριβώς έχει αξία.
- Μεγεθύνετε στο 200%. Το περιεχόμενο πρέπει να παραμένει αναγνώσιμο, χωρίς οριζόντια κύλιση.
- Ελέγξτε την αντίθεση του γκρίζου βοηθητικού κειμένου σας. Χρειάζεται λόγος τουλάχιστον 4,5:1 για κανονικό κείμενο. Το ανοιχτό γκρι σε λευκό είναι το πιο κοινό σφάλμα του ελληνικού web, και συνήθως το επέλεξε κάποιος επειδή του φάνηκε «κομψό».
- Ανοίξτε μια φόρμα και ελέγξτε τις ετικέτες. Placeholder δεν είναι ετικέτα, εξαφανίζεται μόλις αρχίσετε να γράφετε. Και τότε ο χρήστης κοιτάζει ένα άδειο κουτάκι προσπαθώντας να θυμηθεί τι του ζητούσε.
- Δείτε τον κώδικα της σελίδας και επιβεβαιώστε ότι υπάρχει
lang="el"στο<html>. Χωρίς αυτό, ο αναγνώστης οθόνης διαβάζει ελληνικά με αγγλική προφορά.
Και ένα ακόμα που δεν κοστίζει τίποτα: τα εναλλακτικά κείμενα στις εικόνες προϊόντων. Είναι υποχρέωση προσβασιμότητας και ταυτόχρονα από τα λίγα πράγματα που βοηθούν ευθέως και την ορατότητά σας στην αναζήτηση. Δύο πουλιά με έναν σμπάρο, και μάλιστα χωρίς να ανοίξετε τιμολόγιο.
Γιατί έχει τελικά σημασία
Η προσβασιμότητα στην Ελλάδα βρίσκεται σήμερα στο σημείο όπου βρισκόταν το SSL το 2016: υποχρέωση για κάποιους, καλή πρακτική για όλους, και αγνοημένη από τους περισσότερους μέχρι να χτυπήσει η πόρτα. Θυμάστε πόσο βιαστικά τρέξαμε όλοι τότε; Ε, κάπως έτσι.
Η ουσία είναι πιο απλή από τη νομοθεσία. Έξι κατηγορίες σφαλμάτων ευθύνονται για το 96% των προβλημάτων, καμία τους δεν είναι ακριβή στη διόρθωση, και ο ένας στους έξι ενήλικες που δυσκολεύεται είναι επίσης πελάτης που δεν ολοκλήρωσε την παραγγελία. Πελάτης που δεν διάβασε το γκρι κείμενο, δεν βρήκε το πεδίο και έφυγε χωρίς να σας πει γιατί.
Ξεκινήσαμε με το αν πουλάει το site σας. Ας κλείσουμε με το ίδιο, αλλιώς διατυπωμένο: αν πουλάει, πουλάει σε ανθρώπους. Σε όλους τους ανθρώπους.
Αν θέλετε έναν έλεγχο προσβασιμότητας στο site σας, με λίστα διορθώσεων κατά σειρά προτεραιότητας και όχι με αυτόματη αναφορά 400 σελίδων, επικοινωνήστε μαζί μου.