Υπάρχουν τεχνικές εργασίες που συγχωρούν. Η μεταφορά ενός site είναι από τις λίγες όπου ένα βράδυ κακής προετοιμασίας ακυρώνει τρία χρόνια δουλειάς. Το ξέρω, ακούγεται βαρύγδουπο. Δεν είναι όμως σχήμα λόγου, είναι αριθμητική: η επισκεψιμότητα από την οργανική αναζήτηση χτίζεται σε βάθος χρόνου, στηρίζεται σε διευθύνσεις που έχουν συνδεθεί από τρίτους, και όταν αυτές οι διευθύνσεις εξαφανιστούν χωρίς σχέδιο, το χτίσιμο ξεκινά από την αρχή. Σαν να κατεβάζετε τη σκαλωσιά πριν πιάσει το μπετόν.

Το καλό νέο; Η Google τεκμηριώνει τη διαδικασία με ασυνήθιστη λεπτομέρεια. Ας ξεκαθαρίσουμε κάτι από νωρίς: το παρακάτω δεν είναι γνώμη, είναι τι λέει η ίδια.

Πρώτα απ’ όλα: τι λογής μεταφορά κάνετε;

Η Google χωρίζει τις μεταφορές σε δύο εντελώς διαφορετικές περιπτώσεις, και το πρώτο λάθος γίνεται ακριβώς εδώ, πριν καν αγγίξει κανείς πληκτρολόγιο.

Χωρίς αλλαγή διευθύνσεων. Αλλάζετε πάροχο φιλοξενίας ή υποδομή, οι διευθύνσεις μένουν ίδιες. Εδώ η κύρια σύσταση είναι πρακτική και ανέξοδη: χαμηλώστε το TTL του DNS (πόση ώρα θυμούνται οι υπολογιστές την παλιά διεύθυνση) σε λίγες ώρες, τουλάχιστον μία εβδομάδα πριν. Η Google σημειώνει ότι είναι φυσιολογικό να δείτε προσωρινή πτώση στον ρυθμό σάρωσης αμέσως μετά, με σταδιακή ανάκαμψη τις επόμενες μέρες. Μην πανικοβληθείτε δηλαδή το πρώτο πρωί.

Με αλλαγή διευθύνσεων. Αλλαγή domain, συγχώνευση δύο site, αλλαγή δομής διαδρομών, ή μετάβαση από http σε https. Εδώ δεν αρκεί η καλή διάθεση. Χρειάζεται σχέδιο.

Ο χάρτης που τον προσπερνούν σχεδόν όλοι

Το βήμα που παραλείπεται πιο συχνά. Η Google το βάζει τρίτο στα πέντε βήματα που τεκμηριώνει, πριν καν αγγίξετε τον server: ετοιμάστε αντιστοίχιση από κάθε τρέχουσα διεύθυνση στη νέα της μορφή.

Και ξέρω τι σκέφτεστε. «Γραφειοκρατία, θα το κάνουμε στο τέλος, αν προλάβουμε». Δεν είναι γραφειοκρατία. Είναι το αρχείο πάνω στο οποίο θα γράψετε τις ανακατευθύνσεις, θα ελέγξετε τι ξεχάσατε και θα απαντήσετε σε τρεις μήνες στην ερώτηση «γιατί έπεσε αυτή η σελίδα». Χωρίς αυτό δουλεύετε στα τυφλά, και το τυφλό στοίχημα το πληρώνετε με επισκέπτες.

Στον χάρτη μπαίνει και το ενσωματωμένο περιεχόμενο: εικόνες, βίντεο, αρχεία JavaScript και CSS. Η Google το ζητά ρητά, και είναι το πιο συχνό κενό σε καταλύματα και e-shop, όπου οι φωτογραφίες φέρνουν μόνες τους επισκεψιμότητα από την αναζήτηση εικόνων. Τις ξεχνάτε στη βιασύνη, και ύστερα απορείτε πού πήγε ο κόσμος.

301 ή 302, και γιατί δεν είναι αυτό που νομίζετε

Η απάντηση είναι 301, αλλά ο λόγος δεν είναι αυτός που ακούγεται στα περισσότερα τραπέζια.

Η Google γράφει ρητά: οι μόνιμες ανακατευθύνσεις δεν προκαλούν απώλεια PageRank (της αξίας που περνά από σελίδα σε σελίδα μέσω των συνδέσμων). Δεν υπάρχει «διαρροή δύναμης» στο 301, όσο κι αν κυκλοφορεί χρόνια από στόμα σε στόμα. Η πραγματική διαφορά είναι στο σήμα κανονικοποίησης. Στη σχετική τεκμηρίωση, η μόνιμη ανακατεύθυνση χρησιμοποιείται ως ένδειξη ότι κανονική σελίδα πρέπει να είναι ο προορισμός, ενώ η προσωρινή αφήνει την πηγή ως κανονική. Πρακτικά: με 301 εμφανίζεται στα αποτελέσματα η νέα διεύθυνση, με 302 η παλιά. Τόσο απλό, και τόσο κρίσιμο.

Κάθε νέα σελίδα χρειάζεται επίσης αυτοαναφορική κανονική διεύθυνση, δηλαδή ετικέτα canonical που δείχνει στον εαυτό της. Μια σελίδα που δηλώνει μόνη της ποια είναι.

Το εργαλείο Αλλαγής Διεύθυνσης και οι δύο αριθμοί που μπερδεύουν κόσμο

Στο Search Console (το εργαλείο της Google για το πώς βλέπει το site σας) υπάρχει εργαλείο Αλλαγής Διεύθυνσης, με προϋποθέσεις που κόβουν τους μισούς: πρέπει να είστε κάτοχος και των δύο ιδιοτήτων (έτσι λέει το Search Console κάθε site που έχετε δηλώσει εκεί), με τον ίδιο λογαριασμό, και οι ιδιότητες να είναι σε επίπεδο τομέα, δηλαδή να καλύπτουν ολόκληρο το domain.

Τι κάνει, σύμφωνα με τη σελίδα βοήθειας: λέει στη Google να δώσει προτεραιότητα στη σάρωση του νέου site, προωθεί σήματα από το παλιό στο νέο, και προτιμά το νέο κατά τον προσδιορισμό κανονικών σελίδων. Αυτά ισχύουν για 180 ημέρες. Μετά, η Google δεν αναγνωρίζει καμία σχέση ανάμεσα στα δύο και αντιμετωπίζει το παλιό ως άσχετο site.

Εδώ γεννιέται και η φαινομενική αντίφαση που μπερδεύει κόσμο. Η ίδια σελίδα λέει να κρατήσετε τις ανακατευθύνσεις τουλάχιστον 180 ημέρες. Η σελίδα για τη μεταφορά με αλλαγή διευθύνσεων λέει τουλάχιστον 1 έτος, και προσθέτει ότι από τη σκοπιά του χρήστη αξίζει να μείνουν επ’ αόριστον. Ποιο από τα δύο ισχύει; Και τα δύο. Δεν συγκρούονται: το ένα είναι το παράθυρο του εργαλείου, το άλλο η γενική σύσταση για τις ανακατευθύνσεις. Η Google συνιστά επιπλέον να συνεχίσετε να πληρώνετε το παλιό domain για τουλάχιστον έναν χρόνο. Η Bing είναι αυστηρότερη και ζητά ένα με δύο χρόνια, κατά προτίμηση περισσότερο. Το παλιό domain δεν το πετάτε. Το αφήνετε αναμμένο, σαν φως στον διάδρομο.

Για τη μετάβαση από http σε https, η Google λέει ρητά να μην χρησιμοποιήσετε το εργαλείο. Το ίδιο και για www σε non-www.

Τι να περιμένετε αφού πατηθεί το κουμπί

Προσωρινές διακυμάνσεις. Η Google το γράφει ως αναμενόμενο: σε μεσαίου μεγέθους site χρειάζονται μερικές εβδομάδες για να μετακινηθούν οι περισσότερες σελίδες στο ευρετήριο, περισσότερο στα μεγάλα. Και κάτι που ηρεμεί τα νεύρα: η μεταφορά γίνεται ανά διεύθυνση. Δεν υπάρχει στιγμή που «πέρασε το site», υπάρχει σταδιακή μετακίνηση καθώς το Googlebot επισκέπτεται κάθε παλιά και κάθε νέα διεύθυνση τουλάχιστον μία φορά. Δεν είναι διακόπτης που ανάβει, είναι μετακόμιση με κούτες.

Χρήσιμη λεπτομέρεια χρονισμού: η Google προτείνει να επιλέξετε περίοδο χαμηλής επισκεψιμότητας. Για ελληνικό κατάλυμα αυτό σημαίνει Νοέμβριο, όχι Μάιο. Το ξέρω ότι τον Νοέμβριο κανείς δεν έχει όρεξη να πειράξει το site του. Ακριβώς γι’ αυτό είναι ο σωστός μήνας.

Ας δούμε τα πέντε λάθη

Αλυσίδες ανακατεύθυνσης. Παλιά διεύθυνση σε δεύτερη, δεύτερη σε τρίτη. Το Googlebot ακολουθεί έως 10 βήματα, αλλά η σύσταση είναι απευθείας στον τελικό προορισμό και, αν δεν γίνεται, ιδανικά όχι πάνω από 3. Συμβαίνει τυπικά όταν συνυπάρχουν παλιός κανόνας http σε https και νέος κανόνας domain, όταν κανείς δεν καθάρισε πίσω του.

Όλα στην αρχική. Το κλασικό «στείλ’ τα όλα στην αρχική και βλέπουμε». Η Google το κατονομάζει ως λάθος που μπορεί να αντιμετωπιστεί ως soft 404, δηλαδή σελίδα που η Google θεωρεί ουσιαστικά ανύπαρκτη. Αν το περιεχόμενο καταργήθηκε, επιστρέψτε 404 ή 410, τους κωδικούς για «δεν βρέθηκε» και «καταργήθηκε οριστικά». Αν συγχωνεύτηκε, στείλτε το στη σελίδα που το απορρόφησε.

Ξεχασμένο noindex. Το δοκιμαστικό site είχε κανόνα noindex, που λέει στις μηχανές αναζήτησης να μην εμφανίζουν τη σελίδα. Αν περάσει στο νέο site, η Google δεν θα σας δείχνει καθόλου. Φτιάξτε λίστα με τις διευθύνσεις από τις οποίες θα τον αφαιρέσετε, πριν πατήσετε το κουμπί.

Ξεχασμένοι εσωτερικοί σύνδεσμοι και hreflang. Οι εσωτερικοί σύνδεσμοι πρέπει να δείχνουν στις νέες διευθύνσεις, όχι να περνούν από ανακατεύθυνση. Αν το site είναι πολύγλωσσο, ενημερώνονται και οι σχετικές ετικέτες hreflang (που δηλώνουν ποια σελίδα αντιστοιχεί σε ποια γλώσσα). Δεν το έχετε αντιμετωπίσει πολλάκις, ένα μενού που δείχνει ακόμα στον παλιό κόσμο;

Ταυτόχρονη ανασχεδίαση. Η Google δεν το απαγορεύει ρητά, συνιστά όμως να σπάτε τη μεταφορά σε μικρότερα βήματα. Αν αλλάξετε μαζί διευθύνσεις, κείμενα και δομή, η επόμενη πτώση θα είναι αδιάγνωστη. Και τότε αρχίζουν οι υποθέσεις, που κοστίζουν πάντα ακριβότερα από τη μέτρηση.

Πώς πάει αυτό στην πράξη, από τη δική μας εμπειρία

Έχουμε κάνει αυτή τη διαδρομή αρκετές φορές. Σε ένα site ναύλωσης σκαφών η αναδιάρθρωση έγινε σε ένα site με βαρύ ιστορικό, και στο osyllektis.gr η ανακατασκευή έπρεπε να διατηρήσει κάθε διεύθυνση προϊόντος. Ο κανόνας είναι απλός: η ανακατεύθυνση πηγαίνει στην πιο σχετική σελίδα που υπάρχει. Στο δικό μας blog, όταν αποσύραμε ένα άρθρο, το στείλαμε στη λίστα των άρθρων αντί να το αφήσουμε να γίνει 404, ώστε να μη χαθεί ό,τι είχε ήδη συνδεθεί από τρίτους. Ήταν συμβιβασμός, όχι το ιδανικό: όταν υπάρχει συγγενική σελίδα, εκεί πρέπει να πηγαίνει η ανακατεύθυνση.

Το μοτίβο είναι πάντα το ίδιο. Ο χάρτης πρώτα, οι ανακατευθύνσεις μετά, η παρακολούθηση και στις δύο πλευρές για μήνες. Βαρετό; Πολύ. Αλλά η βαρετή δουλειά είναι εκείνη που δεν σας ξυπνάει τη νύχτα.

Γιατί έχει τελικά σημασία

Η μεταφορά δεν είναι επικίνδυνη επειδή είναι δύσκολη. Είναι επικίνδυνη επειδή φαίνεται εύκολη: αλλάζετε DNS, ανεβάζετε αρχεία, τελειώσατε. Και εκεί ακριβώς κατεβαίνει η σκαλωσιά πριν πιάσει το μπετόν. Η διαφορά ανάμεσα σε μια μεταφορά που περνά απαρατήρητη και σε μια που κοστίζει έναν χρόνο ανάκαμψης είναι ένα αρχείο αντιστοίχισης και λίγη υπομονή στο χρονοδιάγραμμα.

Αν σκέφτεστε ότι ήρθε η ώρα να αλλάξετε site, έχω γράψει ξεχωριστά για τα σημάδια που το δείχνουν.

Αν έχετε ήδη αποφασίσει να αλλάξετε domain ή πλατφόρμα, την οργάνωση της μεταφοράς την αναλαμβάνω πριν αλλάξει οτιδήποτε: καταγράφω τις σελίδες που φέρνουν επισκέπτες, ορίζω πού θα πηγαίνει η καθεμία και παρακολουθώ μετά τη μεταφορά ότι οι μηχανές βρίσκουν τις νέες διευθύνσεις. Παίρνετε τον χάρτη αντιστοίχισης παλιών και νέων διευθύνσεων και αναφορές για την πορεία της ορατότητας στο διάστημα που ακολουθεί. Στείλτε μου μέσα από τη φόρμα τη σημερινή διεύθυνση, τη νέα αν την ξέρετε, και τι ακριβώς αλλάζει. Η δουλειά αυτή είναι μέρος της υπηρεσίας SEO και GEO.

Η συνολική εικόνα: το άρθρο αυτό καλύπτει ένα κομμάτι ενός μεγαλύτερου θέματος. Αν ψάχνετε ολόκληρη την εικόνα, από την αρχή ως το τέλος, είναι στον οδηγό για τις μηχανές απάντησης.