Ομολογήστε το, δεν θα το πω σε κανέναν. Ανοίγετε το Google Analytics μία φορά τον μήνα, με το ύφος ανθρώπου που σκύβει στο ταμπλό του αυτοκινήτου για να δει αν άναψε κανένα λαμπάκι, κοιτάτε τον αριθμό των χρηστών, λέτε «ωραία, ανέβηκε», το κλείνετε και συνεχίζετε τη μέρα σας με την ευχάριστη αίσθηση ότι κάτι ελέγξατε. Ψέματα λέω; Δεν το έχετε κάνει πολλάκις; Αν λοιπόν αναγνωρίζεστε έστω και λίγο στην περιγραφή, έχω μια καλή είδηση: δεν χρειάζεστε περισσότερες αναφορές, χρειάζεστε πέντε συγκεκριμένες: από πού ήρθαν, τι διάβασαν, από πού έφυγαν, τι έκαναν πριν επικοινωνήσουν και πώς συγκρίνεται ο μήνας με τον ίδιο μήνα πέρυσι. Όλα τα υπόλοιπα στο GA4 είναι για αναλυτές, και οι αναλυτές πληρώνονται ακριβώς γι’ αυτό.
Το πρόβλημα με το GA4 δεν είναι ότι είναι δύσκολο. Μακάρι να ήταν μόνο αυτό! Το δύσκολο το λύνεις με ένα απόγευμα υπομονής κι έναν καφέ, και σου μένει και χρόνος για δεύτερο. Το πρόβλημα είναι ότι μοιάζει με το παλιό Analytics ενώ μετράει διαφορετικά πράγματα, οπότε οι περισσότεροι διαβάζουν λάθος νούμερα με απόλυτη σιγουριά. Και η απόλυτη σιγουριά πάνω σε λάθος νούμερο είναι ο ακριβότερος σύμβουλος που θα προσλάβετε ποτέ. Δεν σας στέλνει καν τιμολόγιο· γι’ αυτό και αργείτε τόσο να τον ανακαλύψετε.
Ας συμφωνήσουμε πρώτα τι σημαίνουν οι λέξεις
Τέσσερις ορισμοί, και αν τους προσπεράσετε βιαστικά αλλάζουν όλα τα συμπεράσματα από κάτω. Τους παραθέτω όπως τους δίνει η ίδια η Google, για να μη με κατηγορήσει κανείς ότι τους στόλισα.
Engaged session. Συνεδρία που διαρκεί περισσότερο από 10 δευτερόλεπτα, ή περιλαμβάνει ένα key event, ή έχει τουλάχιστον 2 προβολές σελίδας. Αρκεί ένα από τα τρία. Ένα, όχι και τα τρία μαζί. Όλη τη δουλειά την κάνει εκείνο το «ή», που είναι και η λέξη που όλοι προσπερνούν με ταχύτητα ολυμπιονίκη.
Bounce rate. Το ποσοστό των συνεδριών που δεν ήταν engaged. Και εδώ προσέξτε τη συνέπεια, γιατί είναι πιο ύπουλη απ’ όσο φαίνεται: κάποιος που διάβασε ένα άρθρο για 40 δευτερόλεπτα και έφυγε, στο παλιό Universal Analytics ήταν bounce. Στο GA4 δεν είναι. Άρα το bounce rate σας «βελτιώθηκε» χωρίς να αλλάξει απολύτως τίποτα στο site. Σαμπάνιες, λοιπόν, δεν ανοίγουμε. Άλλαξε ο ορισμός, όχι η επιχείρησή σας.
Users. Η μετρική που βλέπετε στην κύρια οθόνη είναι στην πραγματικότητα οι Active users, δηλαδή χρήστες με τουλάχιστον μία engaged συνεδρία. Δεν είναι το ίδιο με το σύνολο των χρηστών. Το ξέρω ότι η οθόνη δεν σας το φωνάζει. Ούτε υποχρεωμένη είναι, θα σας πουν.
Key events. Ό,τι λέγαμε conversions. Η μετονομασία ανακοινώθηκε στις 21 Μαρτίου 2024 και έγινε ώστε να ξεχωρίζουν από τις μετατροπές που μετράει το Google Ads. Ο τρόπος μέτρησης δεν άλλαξε. Άλλαξε η ταμπέλα, κάτι που στην πληροφορική το συναντάμε συχνότερα απ’ ό,τι θα θέλαμε… και πάντα ακριβώς τη στιγμή που είχαμε συνηθίσει την προηγούμενη.
Και μια τεχνική λεπτομέρεια με πολύ πρακτική σημασία: η συνεδρία λήγει μετά από 30 λεπτά αδράνειας ως προεπιλογή, με ανώτατο ρυθμιζόμενο όριο τις 7 ώρες και 55 λεπτά. Αν κάποιος αφήσει ανοιχτή την καρτέλα, πάει για ύπνο και επιστρέψει την επομένη, είναι δύο συνεδρίες, ένας χρήστης. Ο ίδιος άνθρωπος, δύο γραμμές στον πίνακα. Κι εσείς να χαμογελάτε στο διπλάσιο νούμερο.
Οι πέντε αναφορές, και τίποτε άλλο
| Ερώτηση | Πού | Τι κοιτάτε |
|---|---|---|
| Από πού έρχεται ο κόσμος; | Acquisition, Traffic acquisition | Session default channel group, με engaged sessions δίπλα στα sessions |
| Ποιες σελίδες δουλεύουν; | Engagement, Pages and screens | Views και average engagement time ανά σελίδα |
| Πού χάνω τον κόσμο; | Engagement, Landing page | Bounce rate ανά σελίδα εισόδου, όχι συνολικά |
| Τι κάνουν πριν επικοινωνήσουν; | Engagement, Events, με key events σημειωμένα | Πλήθος key events ανά κανάλι |
| Πάμε καλύτερα; | Reports snapshot με σύγκριση περιόδων | Ίδια περίοδος πέρυσι, όχι προηγούμενος μήνας |
Η τελευταία γραμμή είναι αυτή που κάνει τη διαφορά σε ελληνική επιχείρηση, και θα επιμείνω σε αυτήν όσο χρειαστεί. Η σύγκριση Αυγούστου με Ιούλιο δεν σας λέει τίποτα, γιατί η εποχικότητα καταπίνει το σήμα ολόκληρο. Είναι σαν να μετράτε το ύψος του παιδιού ενώ εκείνο στέκεται σε σκαλοπάτι· κάτι μετράτε, σίγουρα, αλλά όχι αυτό που νομίζετε ότι μετράτε. Η σύγκριση Αυγούστου με τον περσινό Αύγουστο σας λέει αν δουλεύει η δουλειά σας.
Στη δεύτερη γραμμή, το average engagement time είναι πιο χρήσιμο από τις προβολές, και μάλιστα κατά πολύ. Μια σελίδα με 300 προβολές και 12 δευτερόλεπτα μέσο χρόνο δεν διαβάζεται· την προσπερνούν. Μια σελίδα με 60 προβολές και 3 λεπτά διαβάζεται και αξίζει να την επεκτείνετε. Λιγότεροι άνθρωποι, περισσότερη προσοχή. Αν το καλοσκεφτείτε, έτσι δουλεύουν και οι ανθρώπινες σχέσεις, αλλά ας μη φιλοσοφούμε σε άρθρο για μετρικές.
Γιατί το Search Console λέει άλλα και το GA4 άλλα
Η πιο συχνή ερώτηση που δέχομαι, με διαφορά. Το Search Console λέει 1.200 κλικ, το GA4 λέει 800 συνεδρίες από οργανική αναζήτηση, και ο πελάτης υποψιάζεται ότι κάτι είναι χαλασμένο. Ή, στη χειρότερη εκδοχή, ότι κάποιος του κρύβει επισκέπτες. Την έχω ζήσει τη σκηνή, με ύφος ανακριτή και όλα τα σχετικά.
Δεν είναι. Μετρούν διαφορετικά πράγματα, σε διαφορετικό σημείο της διαδρομής:
- Το Search Console μετράει το κλικ στο αποτέλεσμα. Το GA4 μετράει τη φόρτωση της σελίδας. Αν κάποιος πατήσει πίσω πριν φορτώσει το script, το κλικ μετρήθηκε, η συνεδρία όχι.
- Στην Ελλάδα, όποιος αρνηθεί τα cookies δεν μετριέται στο GA4. Στο Search Console μετριέται πάντα.
- Δύο κλικ του ίδιου χρήστη μέσα σε 30 λεπτά είναι δύο κλικ και μία συνεδρία.
- Οι ανακατευθύνσεις, τα φίλτρα και οι διαφορετικές ζώνες ώρας προσθέτουν τη δική τους απόκλιση.
Η Google δημοσιεύει οκτώ συγκεκριμένους λόγους για αυτή τη διαφορά. Το πρακτικό συμπέρασμα είναι μονόγραμμο: μη συγκρίνετε τα δύο εργαλεία σε απόλυτους αριθμούς. Συγκρίνετε το καθένα με τον εαυτό του στον χρόνο. Δύο ρολόγια που πάνε λίγο διαφορετικά δεν συμφιλιώνονται· απλώς κοιτάτε πόσο προχώρησε το καθένα.
Δύο ακόμα πράγματα για το Search Console, μια και το πιάσαμε. Η διατήρηση δεδομένων είναι 16 μήνες, οπότε αν θέλετε ιστορικό, εξάγετέ το πριν το χάσετε· δεν θα σας ειδοποιήσει κανείς την ημέρα που θα φύγει. Και τα ερωτήματα που δεν υποβλήθηκαν από περισσότερους από μερικές δεκάδες χρήστες μέσα σε δύο ή τρεις μήνες δεν εμφανίζονται καθόλου, για λόγους ιδιωτικότητας. Γι’ αυτό το άθροισμα των ερωτημάτων δεν βγάζει ποτέ το σύνολο των κλικ. Όχι, δεν φταίει η αριθμητική σας. Ούτε το κομπιουτεράκι.
Η μία ρύθμιση που σβήνει σιωπηλά το ιστορικό σας
Αυτό είναι το σημείο όπου έχω δει να χάνονται δύο χρόνια ιστορικού. Χωρίς κραυγή, χωρίς προειδοποίηση, χωρίς κανέναν να φταίει προσωπικά. Απλώς μια μέρα ζητάτε σύγκριση με πέρυσι, και η οθόνη σας κοιτάει με το βλέμμα του υπαλλήλου που λέει «δεν το έχουμε αυτό» και συνεχίζει τον καφέ του.
Το GA4 έχει ρύθμιση διατήρησης δεδομένων για τα δεδομένα σε επίπεδο χρήστη και συμβάντος. Στις τυπικές ιδιότητες οι επιλογές είναι 2 ή 14 μήνες. Οι μεγαλύτερες επιλογές των 26, 38 και 50 μηνών υπάρχουν μόνο σε ιδιότητες Analytics 360, δηλαδή στην επί πληρωμή έκδοση. Τα δεδομένα ηλικίας, φύλου και ενδιαφερόντων κρατούνται πάντα 2 μήνες, ανεξάρτητα από τη ρύθμιση.
Τι ακριβώς επηρεάζει, για να μην πανικοβληθούμε παραπάνω απ’ ό,τι πρέπει: μόνο τις εξερευνήσεις (Explorations) και τις χοάνες, δηλαδή τις αναφορές που φτιάχνετε μόνοι σας. Οι τυπικές συγκεντρωτικές αναφορές δεν επηρεάζονται. Ανάσα, λοιπόν.
Πηγαίνετε τώρα, όχι κάποια στιγμή, στο Admin, Data settings, Data retention και δείτε τι λέει. Το «κάποια στιγμή» είναι η αγαπημένη κρυψώνα των πραγμάτων που δεν θα γίνουν ποτέ. Αν λέει 2 μήνες και θέλετε να συγκρίνετε με πέρυσι, αλλάξτε το σε 14. Και κρατήστε το εξής, γιατί εδώ πονάει: η αλλαγή δεν ισχύει αναδρομικά.
Και μια υπενθύμιση για όσους έχουν παλιά ιστορικά και τα θεωρούν δεδομένα: το Universal Analytics σταμάτησε να επεξεργάζεται δεδομένα την 1η Ιουλίου 2023 για τις τυπικές ιδιότητες και την 1η Ιουλίου 2024 για το 360. Η πρόσβαση καταργήθηκε και τα δεδομένα διαγράφηκαν μέσα στην εβδομάδα της 1ης Ιουλίου 2024. Ό,τι δεν εξήχθη τότε, χάθηκε. Οριστικά. Και το «οριστικά» στην πληροφορική είναι από τις λίγες λέξεις που εννοούνται κυριολεκτικά.
Γιατί οι αριθμοί αρνούνται να κουμπώσουν
Δύο μηχανισμοί που κάνουν τους αριθμούς να μην κουμπώνουν, και που κανείς δεν σας εξηγεί. Ας τους πούμε εδώ, να τελειώνουμε.
Δειγματοληψία. Ισχύει στις εξερευνήσεις όταν το ερώτημα ξεπεράσει τα 10 εκατομμύρια συμβάντα σε τυπική ιδιότητα. Πάνω από αυτό το όριο, το GA4 απαντά από δείγμα. Θα δείτε ένδειξη στο πάνω μέρος της αναφοράς, αρκεί να την προσέξετε, κάτι που κανείς δεν κάνει όταν βιάζεται. Για τις τυπικές αναφορές η Google αναφέρει ότι η δειγματοληψία είναι πιθανή, όχι ότι αποκλείεται.
Κατώφλια (thresholding). Όταν ένα σύνολο δεδομένων είναι τόσο μικρό που θα μπορούσε να αποκαλύψει ταυτότητα, το GA4 απλώς κρύβει τη γραμμή. Θα δείτε ένα εικονίδιο προειδοποίησης. Γι’ αυτό μερικές φορές τα επιμέρους νούμερα δεν αθροίζονται στο σύνολο, κι εσείς ξαναμετράτε νομίζοντας ότι φταίει η αριθμητική σας. Δεν φταίει· φταίει η ιδιωτικότητα, που κάνει τη δουλειά της.
Υψηλή διακριτότητα. Διαστάσεις με περισσότερες από 500 μοναδικές τιμές την ημέρα ομαδοποιούνται σε μια γραμμή που λέει (other). Αν το βλέπετε συχνά, συνήθως φταίνε παράμετροι URL που δεν έχουν φιλτραριστεί. Το (other) είναι το συρτάρι όπου καταλήγει ό,τι δεν προλάβαμε να τακτοποιήσουμε.
Και τώρα η συγκατάθεση, με ελληνικά μέτρα
Δύο ξεχωριστά ζητήματα που συγχέονται συνεχώς, ακόμα και από ανθρώπους που ξέρουν. Ας τα βάλουμε το καθένα στη θέση του.
Το πρώτο είναι νομικό και ελληνικό: οι Συστάσεις 1/2020 της Αρχής Προστασίας Δεδομένων αναφέρουν ονομαστικά το Google Analytics και ορίζουν ότι απαιτείται συγκατάθεση πριν φορτώσει. Δεν υπάρχει «στατιστική εξαίρεση» σήμερα στην Ελλάδα, όσο κι αν την ψάξατε. Και ξέρω ότι την ψάξατε. Το έχω αναλύσει στο άρθρο για τα cookies και τον GDPR.
Το δεύτερο είναι απαίτηση της ίδιας της Google προς όσους διαφημίζονται: από τον Μάρτιο του 2024 ζητά τη μετάδοση των επιλογών συγκατάθεσης των χρηστών του ΕΟΧ, μέσω του λεγόμενου Consent Mode. Στη βασική λειτουργία τα scripts δεν φορτώνουν καθόλου πριν τη συγκατάθεση. Στην προηγμένη φορτώνουν αλλά στέλνουν ανώνυμα σήματα.
Πρακτικά, ένα σωστά στημένο ελληνικό site θα δείχνει στο GA4 λιγότερους χρήστες από όσους έχει πραγματικά. Ξέρω, στεναχωρεί. Είναι σαν να μετράτε τους καλεσμένους ενός γάμου μόνο από όσους υπέγραψαν στο βιβλίο ευχών. Αυτό όμως είναι φυσιολογικό και δεν διορθώνεται. Διορθώνεται μόνο η σύγκριση: κοιτάτε τάσεις, όχι απόλυτα μεγέθη.
Ο έλεγχος των δέκα λεπτών, μία φορά τον μήνα
- Σύγκριση με την ίδια περίοδο πέρυσι, όχι με τον προηγούμενο μήνα.
- Traffic acquisition: ποιο κανάλι κινήθηκε και γιατί.
- Landing pages: ποια σελίδα εισόδου έχει το χειρότερο engagement.
- Key events ανά κανάλι: από πού έρχονται πραγματικά οι επαφές.
- Μία ματιά στο Search Console: ποια ερωτήματα ανέβηκαν σε θέση χωρίς να ανέβουν σε κλικ. Εκεί κρύβεται συνήθως ένας κακός τίτλος.
Δέκα λεπτά. Όσο μια σειρά στο ταμείο του σούπερ μάρκετ, και με σαφώς καλύτερη απόδοση.
Ας δούμε τελικά τι κρατάμε
Το GA4 δεν είναι πιο δύσκολο από το προηγούμενο. Είναι πιο ειλικρινές, με την έννοια ότι μετράει εμπλοκή αντί για επισκέψεις, και πιο περιορισμένο, με την έννοια ότι η συγκατάθεση και τα κατώφλια κρύβουν κομμάτι της εικόνας. Ούτε εχθρός σας, λοιπόν, ούτε μάντης. Ένα όργανο είναι, και τα όργανα θέλουν κάποιον που ξέρει τι διαβάζει πάνω τους.
Αν κρατήσετε δύο πράγματα από όλα όσα είπαμε: συγκρίνετε πάντα με πέρυσι, και ελέγξτε σήμερα τη ρύθμιση διατήρησης δεδομένων πριν χρειαστείτε ιστορικό που δεν υπάρχει πια. Θυμάστε τον αριθμό των χρηστών που κοιτούσαμε στην αρχή μία φορά τον μήνα, με το ύφος του λαμπακιού στο ταμπλό; Δεν ήταν λάθος που τον κοιτούσατε. Λάθος ήταν που ήταν ο μόνος.
Αν θέλετε να δούμε μαζί τι μετράει σωστά και τι όχι στο δικό σας GA4, επικοινωνήστε μαζί μου.