Τι είναι η εσωτερική διασύνδεση;

Οι σύνδεσμοι από μια σελίδα του ιστοτόπου σας προς μια άλλη σελίδα του ίδιου ιστοτόπου. Δεν είναι το μενού και δεν είναι το υποσέλιδο, αυτά τα έχουν όλοι. Είναι οι σύνδεσμοι μέσα στο κείμενο, εκεί που ο αναγνώστης έχει μόλις γεννήσει την επόμενη απορία του.

Πόσους συνδέσμους να βάλω σε ένα άρθρο;

Δεν υπάρχει νούμερο και μην εμπιστεύεστε όποιον σας δώσει ένα. Ο κανόνας είναι άλλος: κάθε φορά που το κείμενο γεννάει μια απορία την οποία έχετε ήδη απαντήσει αλλού, εκεί μπαίνει ο σύνδεσμος. Αν σε ένα άρθρο δεν γεννιέται καμία τέτοια απορία, ίσως το πρόβλημα δεν είναι οι σύνδεσμοι.

Τι γράφω μέσα στον σύνδεσμο;

Ό,τι θα έλεγε ο αναγνώστης αν περιέγραφε σε φίλο του τι υπάρχει στην άλλη άκρη. Η τεκμηρίωση της Google το ζητάει «περιγραφικό, εύλογα σύντομο, και σχετικό και με τη σελίδα που βρίσκεται και με τη σελίδα προς την οποία οδηγεί». Το «δείτε εδώ» και το «περισσότερα» δεν λένε τίποτα σε κανέναν, ούτε σε άνθρωπο ούτε σε μηχανή.

Βοηθάει ένα κουτί «σχετικά άρθρα» στο τέλος;

Βοηθάει, αλλά λιγότερο απ' όσο νομίζετε, γιατί φτάνει εκεί μόνο όποιος διάβασε ως το τέλος. Ο σύνδεσμος μέσα στην παράγραφο πιάνει και αυτόν που θα φύγει στο μέσο. Κρατήστε και τα δύο, αλλά μην αφήσετε το κουτί να σας βγάλει από τον κόπο να διασυνδέσετε το κείμενο.

Χαλάει κάτι αν βάλω πολλούς συνδέσμους προς την ίδια σελίδα;

Δεν χαλάει, γίνεται όμως κουραστικό για τον αναγνώστη και ύποπτο όταν το κείμενο του συνδέσμου είναι κάθε φορά η ίδια φράση κλειδί. Η Google αναφέρει ρητά ότι η παραγέμιση λέξεων κλειδιών στο κείμενο του συνδέσμου παραβιάζει τις πολιτικές της για τα ανεπιθύμητα.

Πώς ξέρω ποιες σελίδες δεν συνδέει κανείς;

Κάνοντας τη λίστα. Παίρνετε όλες τις διευθύνσεις από τον χάρτη του ιστοτόπου, σαρώνετε τους συνδέσμους κάθε σελίδας, και βγάζετε τη διαφορά. Όποια διεύθυνση δεν εμφανίζεται σε κανέναν σύνδεσμο, υπάρχει μόνο για όποιον ξέρει ήδη πού είναι.

Μετράει το ίδιο ένας σύνδεσμος που φτιάχνει η JavaScript;

Όχι. Η τεκμηρίωση της Google είναι κατηγορηματική: σαρώνει τον σύνδεσμό σας μόνο αν είναι στοιχείο «a» με χαρακτηριστικό «href». Ένα στοιχείο που αντιδρά σε κλικ και αλλάζει σελίδα με κώδικα μπορεί να δουλεύει μια χαρά για τον άνθρωπο και να μην υπάρχει καθόλου για τη μηχανή.

Κάθε πότε ξαναγίνεται αυτή η δουλειά;

Δεν είναι δουλειά που γίνεται και τελειώνει. Κάθε νέο άρθρο που ανεβάζετε θα έπρεπε να γεννήσει δύο ή τρεις συνδέσμους από παλιά κείμενα προς αυτό, αλλιώς γεννιέται ορφανό. Και κάθε ανασχεδιασμός σπάει σιωπηλά συνδέσμους που δούλευαν. Γι' αυτό ο έλεγχος θέλει να τρέχει συνέχεια, όχι μια φορά τον χρόνο.

Μπορείτε να το αναλάβετε εσείς;

Ναι, αυτό κάνουμε. Σαρώνουμε τον ιστότοπο, βγάζουμε ποιες σελίδες δεν τις συνδέει κανείς και ποιοι σύνδεσμοι έχουν σπάσει, γράφουμε τα κείμενα των συνδέσμων ώστε να λένε κάτι, και το ξανακοιτάμε σε κάθε νέο κείμενο. Στείλτε μας τη διεύθυνση του ιστοτόπου σας για μια πρώτη εικόνα, χωρίς κόστος.

Εσωτερική διασύνδεση: πώς οδηγείτε τον επισκέπτη από άρθρο σε άρθρο

Φαντάζομαι τη σκηνή, γιατί την έχω ζήσει και από τις δύο πλευρές.

Κάποιος έψαξε κάτι, βρήκε το άρθρο σας, το άνοιξε. Και, το σπανιότερο απ’ όλα, το διάβασε ως το τέλος. Έφτασε στην τελευταία παράγραφο με το κεφάλι γεμάτο ερωτήσεις που πριν από επτά λεπτά δεν είχε καν, γύρισε το βλέμμα προς τα κάτω για να δει τι ακολουθεί…

Και δεν ακολουθεί τίποτα. Υποσέλιδο.

Έκλεισε την καρτέλα. Ήταν δικός σας για επτά λεπτά, σας εμπιστεύτηκε, και τον αφήσατε να πέσει από το γκρεμό. Ψέματα λέω;

Ας το πούμε όπως είναι: φτιάξατε τοίχο, όχι διάδρομο

Το θέμα δεν είναι τεχνικό, είναι θέμα φιλοξενίας. Όταν κάποιος έρθει στο γραφείο σας και ρωτήσει κάτι, δεν του απαντάτε και μετά κοιτάτε την οθόνη σας μέχρι να φύγει. Του λέτε «α, και μια που το λες, να ξέρεις ότι…». Αυτό είναι η εσωτερική διασύνδεση. Το «μια που το λες».

Και δεν εννοώ το μενού. Το μενού το έχουν όλοι, και ο αναγνώστης το αγνοεί όπως αγνοεί τις πινακίδες εξόδου σε ένα εστιατόριο όπου περνάει καλά. Εννοώ τον σύνδεσμο μέσα στην πρόταση, τη στιγμή ακριβώς που γεννιέται η απορία και όχι τρεις οθόνες παρακάτω, όταν η απορία έχει ήδη ξεχαστεί.

Το έπαθα στο δικό μου site, και μάλιστα αυτές τις μέρες

Πριν σας πω τι να κάνετε, να πω τι έκανα λάθος, γιατί είναι πιο χρήσιμο.

Έχω τέσσερις υπηρεσίες που αφορούν τον ίδιο ιστότοπο: τη συγκατάθεση cookies, τα στατιστικά, την παρακολούθηση υγείας του site και την υποστήριξη. Τέσσερις σελίδες, γραμμένες με μεράκι, με ενότητες «τι περιλαμβάνει», με συχνές ερωτήσεις, με τιμές. Καμάρι.

Και καμία τους δεν ήξερε ότι υπάρχουν οι άλλες τρεις.

Κάποιος που έμπαινε να διαβάσει για τη συγκατάθεση cookies έβγαινε γνωρίζοντας ακριβώς ένα πράγμα από όσα κάνω. Αν τον ενδιέφερε και το δεύτερο, θα έπρεπε να το μαντέψει. Το χειρότερο: εγώ τα πουλάω και σε πακέτο, με έκπτωση, και αυτό το πακέτο δεν το εξηγούσε καμία σελίδα. Υπήρχε μόνο μέσα στο κατάστημα, για όποιον έφτανε ως εκεί από τύχη.

Το διόρθωσα με δύο κινήσεις. Έφτιαξα μια σελίδα που τις δείχνει και τις τέσσερις μαζί, με συγκριτικό πίνακα και με τα πακέτα, και έβαλα από κάθε σελίδα προϊόντος έναν σύνδεσμο προς αυτήν. Η αρχική, που είχε τέσσερις φαρδιές πλάκες η μία κάτω από την άλλη, έγινε ένα μπλοκ με τέσσερα μικρά πλακίδια σε σειρά. Η ενότητα προϊόντων έπεσε κατά 23% σε ύψος.

Δηλαδή ο επισκέπτης βλέπει περισσότερα σε λιγότερο χώρο. Αυτό δεν είναι σύμπτωση, είναι ο κανόνας: η διασύνδεση συνήθως κονταίνει τις σελίδες αντί να τις μακραίνει, γιατί σταματάτε να επαναλαμβάνετε σε κάθε σελίδα όσα έχετε ήδη πει κάπου αλλού.

Τι λέει η ίδια η Google, με δικά της λόγια

Εδώ θέλω να είμαι ακριβής, γιατί κυκλοφορούν πολλά.

Η τεκμηρίωση της Google για τους συνδέσμους λέει ότι η Google χρησιμοποιεί τους συνδέσμους ως σήμα όταν κρίνει τη συνάφεια μιας σελίδας, και για να βρει νέες σελίδες προς σάρωση. Δύο δουλειές, όχι μία. Και λέει, με διατύπωση που δεν αφήνει περιθώρια, ότι «κάθε σελίδα που σας ενδιαφέρει θα έπρεπε να έχει σύνδεσμο από τουλάχιστον μία άλλη σελίδα του ιστοτόπου σας».

Διαβάστε το ξανά. Τουλάχιστον μία. Πιο χαμηλά δεν μπορεί να μπει ο πήχυς. Κι όμως, στο δικό μου site οι τέσσερις σελίδες τον περνούσαν μόνο χάρη στην αρχική. Μεταξύ τους, κανένας σύνδεσμος.

Λέει επίσης κάτι που το ξεχνάμε συνέχεια: η Google μπορεί να σαρώσει τον σύνδεσμό σας μόνο αν είναι κανονικός σύνδεσμος στον κώδικα της σελίδας (στοιχείο <a> με χαρακτηριστικό href). Ένα κουτί που αντιδρά σε κλικ και αλλάζει σελίδα με κώδικα είναι, για τη μηχανή, ένα κουτί. Το έχω δει σε μενού που «δουλεύουν μια χαρά», και το έχω γράψει αναλυτικά στο γιατί η σελίδα σας μπορεί να είναι άδεια για τη μηχανή.

Το κείμενο του συνδέσμου δεν είναι διακοσμητικό

Ας αφήσουμε στην άκρη το πού και ας δούμε το τι γράφουμε μέσα στον σύνδεσμο, γιατί εκεί γίνεται η μεγαλύτερη σπατάλη.

Η ίδια τεκμηρίωση ζητάει το κείμενο του συνδέσμου να είναι «περιγραφικό, εύλογα σύντομο, και σχετικό και με τη σελίδα στην οποία βρίσκεται και με τη σελίδα προς την οποία οδηγεί». Και αποθαρρύνει ρητά τα «δείτε εδώ» και «περισσότερα».

Γιατί, σκεφτείτε το πρακτικά. Ο αναγνώστης σαρώνει τη σελίδα με το μάτι. Τα μπλε γράμματα είναι τα πρώτα που πιάνει. Αν όλα τα μπλε γράμματα της σελίδας σας λένε «εδώ», «εδώ» και «περισσότερα», του έχετε δώσει τρία κουμπιά χωρίς ετικέτα και του ζητάτε να διαλέξει. Δεν θα διαλέξει. Θα φύγει.

Και μια προειδοποίηση από την άλλη άκρη: μην το παρακάνετε προς την αντίθετη κατεύθυνση. Το να γράφετε σε κάθε σύνδεσμο την ίδια φράση κλειδί, γεμάτη λέξεις που στοχεύετε, δεν είναι εξυπνάδα. Η Google το ονομάζει παραγέμιση λέξεων κλειδιών στο κείμενο του συνδέσμου και το κατατάσσει στις πολιτικές της για τα ανεπιθύμητα. Υπάρχει δρόμος ανάμεσα στο «εδώ» και στο «κατασκευή ιστοσελίδων Αθήνα φθηνά», και είναι αρκετά φαρδύς για να χωρέσουμε όλοι.

Πού μπαίνει ο σύνδεσμος, και πού δεν μπαίνει

Το κουτί «σχετικά άρθρα» στο τέλος της σελίδας είναι χρήσιμο και πρέπει να υπάρχει. Αλλά ας είμαστε ειλικρινείς για το τι πιάνει: πιάνει μόνο όποιον έφτασε ως το τέλος. Δηλαδή τη μειοψηφία.

Ο σύνδεσμος που πιάνει την πλειοψηφία είναι αυτός που κάθεται στην τρίτη παράγραφο, εκεί που μόλις είπατε μια λέξη την οποία ο αναγνώστης δεν κατέχει και θα ήθελε να καταλάβει χωρίς να ανοίξει νέα αναζήτηση. Εκεί τον κρατάτε. Όχι επειδή τον παγιδεύσατε, αλλά επειδή του λύσατε την απορία στη στιγμή που τη γέννησε.

Ο δικός μου κανόνας, χωρίς να ισχυρίζομαι ότι είναι νόμος: κάθε φορά που γράφω μια πρόταση την οποία θα ήθελα να εξηγήσω αλλά θα έβγαζε το άρθρο εκτός θέματος, εκεί υπάρχει σύνδεσμος. Αν δεν υπάρχει η σελίδα στην οποία θα οδηγούσε, το σημειώνω και γίνεται το επόμενο άρθρο. Έτσι το blog μεγαλώνει με σχήμα, αντί να μεγαλώνει σε μήκος.

Και οι μηχανές απάντησης (AI); Ακολουθούν κι αυτές

Επειδή το ερώτημα θα γεννηθεί: όλα τα παραπάνω αφορούν μόνο την κλασική αναζήτηση;

Όχι. Οι σαρωτές των μηχανών απάντησης περνούν από τον ιστότοπό σας με τον ίδιο τρόπο που περνούσε πάντα ένας σαρωτής: ακολουθώντας συνδέσμους. Το βλέπω στα δικά μου αρχεία καταγραφής, και το έχω περιγράψει στο ποιοι σαρωτές μηχανών απάντησης περνούν από το site σας. Μια σελίδα που δεν τη συνδέει κανείς δεν έχει καλύτερη τύχη εκεί, έχει χειρότερη, γιατί στις μηχανές απάντησης δεν υπάρχει δεύτερη σελίδα αποτελεσμάτων για να σας βρει κάποιος από περιέργεια. Υπάρχει μία απάντηση, που είτε σας περιλαμβάνει είτε όχι.

Το άλλο που αλλάζει: μια μηχανή απάντησης δεν κρίνει μόνο τη σελίδα, χτίζει εικόνα για το ποιος είστε. Και η εικόνα χτίζεται πολύ πιο εύκολα όταν οι σελίδες σας δείχνουν η μία στην άλλη με περιγραφικό κείμενο, γιατί έτσι δηλώνετε μόνος σας ότι αυτά τα δέκα κείμενα ανήκουν στο ίδιο πράγμα.

Πώς ξέρετε αν δουλεύει

Ας μην αφήσουμε το θέμα στο «φαίνεται καλύτερο». Δύο πράγματα μετριούνται, και τα δύο υπάρχουν σε κάθε σοβαρό εργαλείο στατιστικών:

Οι σελίδες εξόδου, δηλαδή από πού φεύγει ο κόσμος. Αν μια σελίδα είναι μονίμως ψηλά στη λίστα, δεν φταίει πάντα το περιεχόμενό της. Πολύ συχνά δεν έχει πού να τον στείλει.

Οι σελίδες ανά επίσκεψη. Είναι χονδροειδής αριθμός και δεν λέει την αλήθεια από μόνος του, αλλά η κίνησή του στον χρόνο λέει. Αν μετά από μια σοβαρή δουλειά διασύνδεσης δεν κουνηθεί καθόλου σε δύο μήνες, κάτι δεν πήγε καλά, και μάλλον είναι τα κείμενα των συνδέσμων.

Και μία μέτρηση που δεν σας τη δίνει κανένα εργαλείο στατιστικών, γιατί δεν την ξέρει: πόσες σελίδες σας δεν συνδέει καμία άλλη. Αυτή βγαίνει μόνο με σάρωση του ίδιου του ιστοτόπου. Πάρτε τις διευθύνσεις από τον χάρτη του ιστοτόπου σας (τη λίστα με όλες τις σελίδες του), μαζέψτε όλους τους συνδέσμους κάθε σελίδας, και βγάλτε τη διαφορά. Το νούμερο που θα δείτε θα σας εκπλήξει, και δεν το λέω για να σας τρομάξω. Το λέω επειδή με εξέπληξε.

Γιατί δεν είναι δουλειά μιας Κυριακής

Εδώ θέλω να είμαι ξεκάθαρος, γιατί το αντίθετο θα ήταν βολικό για εμένα και άχρηστο για εσάς.

Δεν υπάρχει περίπτωση να καθίσετε ένα απόγευμα, να διασυνδέσετε τα ογδόντα σας κείμενα, και να τελειώσει το θέμα. Και δεν είναι θέμα κόπου, είναι θέμα φύσης του πράγματος:

Κάθε νέο άρθρο που ανεβάζετε γεννιέται ορφανό. Κανένα παλιό κείμενο δεν το ξέρει, γιατί γράφτηκε πριν υπάρξει. Αν δεν γυρίσετε πίσω να βάλετε δύο ή τρεις συνδέσμους προς αυτό, θα κρέμεται μόνο του για πάντα.

Κάθε ανασχεδιασμός, κάθε αλλαγή διευθύνσεων, κάθε «ας καθαρίσουμε λίγο το μενού» σπάει συνδέσμους που δούλευαν. Σιωπηλά. Κανείς δεν σας ειδοποιεί, και ο επισκέπτης που θα πέσει στο σπασμένο δεν θα σας το πει, θα φύγει.

Και κάθε φορά που αλλάζει αυτό που πουλάτε, αλλάζει και το ποια σελίδα πρέπει να οδηγεί σε ποια. Το έπαθα εγώ αυτές τις μέρες με τέσσερις σελίδες που δεν μιλούσαν μεταξύ τους, και το site το φτιάχνω μόνος μου. Αν είναι εύκολο να μου ξεφύγει εμένα, τότε φανταστείτε σε εσάς.

Γι’ αυτό η σωστή απάντηση δεν είναι «κάντε το τώρα και ξανακάντε το σε τρεις μήνες». Είναι ότι χρειάζεται συνεχής έλεγχος, ίδιος με αυτόν που κάνετε για τη διαθεσιμότητα ή για τα αντίγραφα ασφαλείας. Κάποιος πρέπει να κοιτάει, κάθε φορά που κάτι αλλάζει, ποια σελίδα έμεινε ορφανή και ποιος σύνδεσμος έσπασε.

Κι έτσι ο τοίχος γίνεται διάδρομος

Ας γυρίσουμε στον αναγνώστη της αρχής, αυτόν που διάβασε τα επτά λεπτά και βρήκε υποσέλιδο.

Δεν έφυγε επειδή βαρέθηκε. Έφυγε επειδή του τελείωσε ο δρόμος.

Και ο δρόμος δεν φτιάχνεται με ένα κουτί «σχετικά άρθρα» που πετάμε στα γρήγορα στο υποσέλιδο. Φτιάχνεται μία πρόταση τη φορά: κάθε φορά που γράφετε κάτι το οποίο ο αναγνώστης θα θελήσει να ψάξει παρακάτω, του δίνετε εσείς τον σύνδεσμο, με κείμενο που λέει τι θα βρει εκεί. Και μετά, κάθε φορά που αλλάζει κάτι στον ιστότοπο, κάποιος ξαναελέγχει ποιοι από αυτούς τους συνδέσμους επιβίωσαν.

Γιατί ο επισκέπτης που διάβασε ως το τέλος σας έκανε ήδη το δύσκολο κομμάτι. Το εύκολο, το να του πείτε πού να πάει μετά, αξίζει να μην το χάσουμε.

Αν θέλετε να δείτε πόσες από τις σελίδες σας κρέμονται αυτή τη στιγμή μόνες τους, αυτό το ελέγχουμε εμείς: βρίσκουμε τις σελίδες που δεν τις δείχνει κανένας σύνδεσμος, τους συνδέσμους που έχουν σπάσει και τα σημεία όπου ο αναγνώστης θα έπρεπε να οδηγείται προς τις υπηρεσίες σας. Εσείς παίρνετε μια λίστα με ό,τι βρήκαμε και τι προτείνουμε με σειρά προτεραιότητας. Στείλτε μας μέσα από τη φόρμα τη διεύθυνση του ιστοτόπου σας. Η δουλειά αυτή είναι μέρος του SEO και GEO.

Η συνολική εικόνα: το άρθρο αυτό καλύπτει ένα κομμάτι ενός μεγαλύτερου θέματος. Αν ψάχνετε ολόκληρη την εικόνα, από την αρχή ως το τέλος, είναι στον οδηγό για τις μηχανές απάντησης.

Ο επισκέπτης τελείωσε το άρθρο. Και τώρα πού πάει;